VILFREDO PARETO’NUN İKTİSADİ SOSYOLOJİK DÜŞÜNCE YAPISI VE REFAH İKTİSADINA YANSIMALARI

ECONOMIC SOCIOLOGY MENTALITY OF VILFREDO PARETO AND ITS REFLECTIONS ON WELFARE ECONOMICS

Özet

İktisatçı ve sosyolog olarak anılan Vilfredo Pareto (1848-1923), iktisat sosyolojisinde kullanılmayan ve sosyolojisinin diğer alanlarında çok az rastlanan bir düşünce biçimini temsil etmektedir. Pareto, sosyolojik bakış açısının temelini oluşturan insan yaşamının mantıksal olmayan kısımlarını vurgulayarak ve toplumdaki dinamiklerle ilgilenerek deneysel örnekler sunmaktadır. Pareto, mantıksal ve mantıksal olmayan davranışlar, tortular ve türemler, elit (seçkinler teorisi), rantiyeciler ve spekülatörler temelinde sosyolojik teoriler geliştirerek refah iktisadına katkılar sunmaktadır. Toplumlar arasında gelir farklılıklarından hareketle genel bir sosyal eşitsizlik teorisi geliştirmiştir. Pareto'nun yaklaşımı, sınıfsal ayrılıklardan çok bireysel gelire, istatistiklerden çok tüm sosyoekonomik dağılıma, sosyal yapının boşluklarından çok sosyal heterojenliğe ve bireylerin sahip olduğu fırsatlar ve yeteneklerin dağılımından kaynaklı eşitsiz yapıya dikkat çekmektedir. İktisat ve sosyolojiye ortak bir bakış açısı geliştiren Pareto'nun öngörüleri, eşitlik ile ilgili sosyo iktisadi yaklaşımlara öncülük etmektedir. Çalışmamızda iktisat ve sosyolojiye ortak bir bakış açısı getiren Pareto’nun öngörüleri ve refah iktisadına yansımaları değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Abstract

Vilfredo Pareto (1848-1923), who is referred as an economist and sociologist, represents a mentality which is not used in economics sociology and that is rarely seen in the other fields of sociology. Pareto suggests empirical examples by emphasizing the irrational parts of human life which form the basis of the sociological perspective and by dealing with the dynamics of society. Pareto makes contributions to welfare economics by developing sociological theories based on logical and illogical behaviours, residues and formations, elite (intelligentia), renters and speculators. He developed a general theory of social inequality considering income differences between societies. Pareto's approach underlines individual income rather than class discriminations, the whole of socio-economic distribution rather than the statistics, social heterogeneity rather than the gaps in social structure, and unequal structure due to the distribution of individuals’ opportunities and abilities. In this study it has been aimed to evaluate Pareto's foresight, who developed a common perspective on economics and sociology, lead socio-economic approaches about equality and its effects to welfare economics.