Dergiler / SineFilozofi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 3
Popüler Romanlardan Yeşilçam Melodramlarına Bir Uyarlama Örneği: Hıçkırık
- Dergi
- SineFilozofi
- Sayfa
- 79–111
- DOI
- —
Özet
Kültür ve zihniyet kalıpları hem dinamik hem statik özellikler taşır; bu nedenle tarih içinde hem değişimin hem de sürekliliğin konusudurlar. Kültürün tüm ilerleme ve değişim söylemine rağmen melodramlar, kültürel sürekliliğin, dolayısıyla belli ölçüde muhafazakarlığın da taşıyıcısıdırlar. Her ne kadar farklı türlerde film yapılsa da Yeşilçam Sineması büyük ölçüde melodram özellikleri taşımaktadır. Biçim olarak Batı melodramları ile benzerlikler taşısa da, Yeşilçam Melodramlarında alttan alta geleneksel etki varlığını sürdürmüştür. Filmler, değişmiş biçimiyle de olsa, eski kültür ve zihniyet özelliklerine göre üretilmiş, alımlanmış ve pazarlanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’deki melodram anlatıları geleneksel zihniyet kalıplarının, değerlerin sürekliliği açısından irdelenecektir. Bu amaçla metinlerarası ilişkinin konusu olan Hıçkırık romanı ve filmi özelinde geleneksel zihniyet kalıplarının ve geleneksel anlatı yapılarına dair özelliklerin izi sürülecektir. Türk popüler romanlarında ve bunlar kanalıyla Yeşilçam melodramlarına aktarılan bize özgü kültür ve zihniyet yapıları; üretim ve alımlama özellikleri, anlatı yapıları, duygu dünyası ve ideolojik önermeleri gibi farklı perspektiflerden ele alınacak; bu açılardan Hıçkırık romanı (Kerime Nadir, 1938) ve filmi (Atıf Yılmaz, 1953) özelindeki metinlerarası geçişlilik irdelenecektir. Bu anlatılarda izini sürdüğümüz estetik ve zihniyet süreklilikleri üzerinde dururken amaç; nedenselliklerin kurulmasından ziyade, gelenekle ilişkilenme biçimleri üzerinde durmaktır.
Abstract
Culture and mental patterns carry both dynamic and static properties. For this, these structures are carriers of change and continuity together. Although the progress and change discourse of culture, melodramas are carriers of cultural continuities and thus in a certain degree conservatism. Yeşilçam Cinema on a large scale carry melodrama properties. Although it has similarities with Western melodrama in terms of form features, traditional properties also maintain their effect. If it is in an altered form, Yeşilçam films were produced, received and marketed in accordance with traditional culture and mental properties. In this work, melodrama narratives in Turkey will be analyzed in terms of the continuity of the traditional structures and values. Apart from the West, traditional properties unique to us in these popular narratives, which was transmitted from Turkish popular novels to Turkish films, will be discussed in terms of production and reception properties, narrative structures, emotional discourse and ideological proposition. From these perspectives, the transmission from Hıçkırık novel to Hıçkırık film will be analysed; as a subject of intertextuality, the relation between them will be examined according to the traditional structures and the characteristics of traditional narratives. While following the traces of aesthetic and mental continuities in these narratives, the main aim is to emphasize the ways in which they relate to the tradition.