Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2021 / Cilt: 11 - Sayı: 3
Küresel İletişim Çağında Öğretmen Adaylarının Medya Okuryazarlık ve Eleştirel Düşünme Düzeylerinin İncelenmesi
- Sayfa
- 600–612
- DOI
- —
Özet
İçinde bulunduğumuz çağda yoğun olarak kullanılan medya ve kitlesel iletişim araçlarının bireyleri siyasi, kültürel, ekonomik ve eğitim açısından etkilediği söylenebilir. Medyanın doğru ve eleştirel bir şekilde kullanılması ise, 21. yüzyıl becerilerinden medya okuryazarlığı ve eleştirel düşünme becerilerine sahip olmayı gerektirmektedir. Bu becerilere sahip bireylerin, kitle iletişim araçları ile elde ettikleri bilgileri eleştirel bir bakış açısı ile yorumlamaları, değerlendirmeleri ve çözümlemeleri gerekmektedir. Medya okuryazarlığı kavramı hem iletişim bilimleri hem de eğitim bilimlerinin çalışma kapsamına giren disiplinler arası bir kavramdır. Çalışmanın amacı öğretmen adaylarının medya okuryazarlık ve eleştirel düşünme beceri düzeylerini ve medya okuryazarlığı ile eleştirel düşünme beceri düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde farklı sınıf seviyelerinde öğrenim görmekte olan 185 Fen bilgisi, Türkçe ve Sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Veriler kişisel bilgi formu, Medya Okuryazarlık Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği kullanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, dağılımların normalliğine bakmak için Kolmogorov-Smirnov testi, değişkenler arasındaki farklılık durumuna bakmak için Mann-Whitney testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının medya okuryazarlık ve eleştirel düşünme becerilerinin cinsiyete, interneti kullanma süresine ve TV programlarında aradıkları temel işleve göre anlamlı bir fark göstermediği bulunmuştur. Ayrıca, eleştirel düşünme beceri düzeyi öğretmen adayının okuduğu öğrenim seviyesi ve ana bilim dalına göre farklılık göstermezken, öğretmen adaylarının medya okuryazarlık beceri düzeyleri öğrenim seviyesine ve ana bilim dalına göre farklılık göstermektedir. Sosyal medya araçları açısından bakıldığında eleştirel düşünme düzeyi yüksek çıkan öğretmen adaylarının Twitter kullanmayı daha çok tercih ettiği, medya okuryazarlık düzeyi yüksek olan öğretmen adaylarının ise Twitter ve Facebook tercih ettiği bulunmuştur. Ayrıca, eleştirel düşünme ve medya okuryazarlığı düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
The media and mass media, which are used extensively in our age, affect individuals in terms of political, cultural, economic and education. The correct and critical use of media requires media literacy and critical thinking skills, among 21st-century skills. Individuals with these skills are required to interpret, evaluate and analyze the information obtained through mass media with a critical perspective. The concept of media literacy is an interdisciplinary concept that falls under the scope of both communication sciences and educational sciences. The aim of the study is to reveal the media literacy and critical thinking skill levels of teacher candidates and the relationship between media literacy and critical thinking skill levels. The survey model, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study sample consists of 185 Science, Turkish and Classroom teacher candidates studying at different grade levels in the education faculty of a state university in the 2018-2019 academic year. Data were collected using a personal information form, Media Literacy Scale and Critical Thinking Tendency Scale. In the data analysis, descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov test to look at the normality of the distributions, Mann-Whitney test and Kruskal-Wallis test to look at the difference between the variables were used. As a result of the study, it was found that pre-service teachers’ media literacy and critical thinking skills did not show a significant difference according to gender, duration of internet use and the primary function they sought in TV programs. In addition, while the critical thinking skill level of the pre-service teacher does not differ according to the grade level and department, the media literacy skill levels of the pre-service teachers vary according to the grade level and department. In terms of social media tools, it was found that pre-service teachers with high critical thinking levels preferred to use Twitter more, while pre-service teachers with high media literacy levels preferred Twitter and Facebook. In addition, it has been determined that there is a statistically positive relationship between critical thinking and media literacy levels.