Dergiler / Endüstri Mühendisliği / 2022 / Cilt: 33 - Sayı: 1

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE MATEMATİKSEL PROGRAMLAMA ENTEGRASYONU İLE MEYVE NEKTARI ÜRÜN KARMASI OPTİMİZASYONU

PRODUCT MIX OPTIMIZATION OF FRUIT NECTAR WITH INTEGRATION OF ANALYTIC HIERARCHY PROCESS AND MATHEMATICAL PROGRAMMING

Sayfa
96–114
DOI
—

Özet

Günümüzde firmaların rekabet gücü doğrudan ürünlerinin kalitesine ve fiyatına bağlıdır. Bunun nedeni, tüketicilerin bir ürünü satın almak için önceki yıllara göre daha fazla seçeneğe sahip olmasıdır. Bu çalışmada, bir meyve nektarı üreticisi için farklı kısıtlara göre en iyi ürün karmasını belirlemek için iki farklı matematiksel model geliştirilmiştir. Bir meyve nektarı üreticisi için, analitik hiyerarşi süreci (AHP) yöntemi ile önem seviyeleri belirlenen matematiksel modellere 4 ana ve 9 alt kalite kriteri girilmiştir. Optimum ürün karması için oluşturulan bu modeller, sadece entegre kalite kriterlerini değil aynı zamanda kapasite, işçilik, hammadde gibi farklı kısıtları da dikkate almaktadır. Tüketici talepleri, makine bakımı, darboğazların artması gibi farklı senaryolar için başabaş ve maksimum karı hedefleyen modeller çalıştırılmıştır. Sonuçlar, kalite kriterlerinin üretim verimliliğini ve satış miktarlarını değiştirdiğini ve tüketici talepleri değiştiğinde mevcut üretim sisteminin ne kadar uyum sağlayabileceğini göstermiştir.

Abstract

Today, the competitiveness of companies is directly dependent on the quality and price of their products. This is because consumers have more options to buy a product than in previous years. In this study, two different mathematical models are developed to determine the best product mix according to different constraints for a fruit nectar producer. For a fruit nectar producer, 4 main and 9 sub-quality criteria were entered into the mathematical models whose importance levels were determined by the analytic hierarchy process (AHP) method. These models, created for optimum product mix, consider not only the integrated quality criteria but also different constraints such as capacity, labor, and raw material. Models aiming at breakeven and maximum profit have been run for different scenarios such as consumer demands, machine maintenance, and the increase in bottlenecks. The results have shown that the quality criteria change the production efficiency and sales quantities, and how much the existing production system can adapt if consumer demands change.

Anahtar kelimeler: Analitik Hiyerarşi Prosesi, Optimizasyon, Meyve Nektarı Üretimi, Başabaş Noktası, Matematiksel Modelleme