TiAlCN Kaplı Piston Segmanının Tribolojik Özelliklerinin İncelenmesi

Özet

İçten yanmalı motorlarda (ICE) temas halinde çalışan parçaların sürtünmesi hem motorun ömrünü hem de yakıt tüketimini etkiler. Piston segmanları bir ICE de sürtünme kayıplarının önemli bir kısmına neden olmaktadır. Bu kayıpları azaltmak için en etkili yöntem yüzey kaplama işlemidir. PVD tekniği hem çevre için sorun oluşturmaması hem de karmaşık geometrik parçaların kaplanmasına olanak sağlaması nedeniyle dikkat çekmektedir. Bu makalede, katodik ark PVD tekniği ile dökme demir piston segmanı yüzeyine kaplanan TiAlCN seramik kaplama ve kaplanmamış piston segmanının tribolojik ve mekanik özellikleri (mikrosertlik) incelenmiştir. Kaplamalı ve kaplamasız numunelerin yapısal özellikleri SEM, EDX ve XRD yöntemleri ile incelenmiştir. Tribolojik test sonucunda kaplamasız ve TiAlCN kaplamanın kuru koşullar altındaki ortalama sürtünme katsayıları sırasıyla 0.76 ve 0.21 olarak belirlenmiştir. Resiprocating kayma testi sonucu, TiAlCN kaplamanın aşınma oranı kaplanmamış segmana kıyasla yaklaşık %97 oranında azaltılmıştır. Sonuçlar, TiAlCN kaplamanın iyi tribolojik özellikler sergilediğini göstermiştir. Ayrıca, numunelerin aşınmış yüzeyinden alınan SEM görüntüsü ve EDX analizine bağlı olarak aşınma mekanizmaları incelenmiştir.

Abstract

In internal combustion engines (ICE), the friction of parts working in contact affects both engine life and fuel consumption. Piston rings cause a significant portion of friction losses in an ICE. Today, different surface coatings are made to reduce these effects. The Physical Vapor Deposition (PVD) method has attracted the most attention because it is environmentally friendly and homogeneous coatings can be obtained. In this study, the tribological and mechanical properties (microhardness) of TiAlCN ceramic coating and uncoated piston ring applied to piston rings made of cast iron by CAPVD method are reported. The wear morphologies, chemical composition and phases on the coating surface were analyzed by SEM, EDX and XRD techniques. As a result of the tribological test, the average friction coefficients of the uncoated and TiAlCN coating under dry conditions were determined as 0.76 and 0.21, respectively. As a result of the reciprocating slip test, the wear rate of the TiAlCN coating was reduced by approximately 97% compared to the uncoated ring. The results showed that the TiAlCN coating exhibited good tribological properties. Besides, wear mechanisms were examined based on the SEM image and EDX analysis taken from the worn surface of the samples.