19. YÜZYIL İNGİLİZ SEYAHATNAMELERİNDE KIBRIS

Özet

Türkiye’nin hemen güneyinde bulunan ve stratejik açıdan çok önemli bir konuma sahip olan Kıbrıs, tarih boyunca çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Ada, hala dünyanın en önemli iç denizlerinden birisi olan Akdeniz’in doğusuna her açıdan hakimdir. 1571 ile 1878 yılları arasında Osmanlı egemenliği altına giren ve günümüzde kuzeyinde KKTC adıyla bir Türk devleti bulunan adanın statüsü uslararası bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu sorunun esas başlangıç noktası olan İngiliz hakimiyetine geçtiği 878 yılının hemen öncesi ve sonrası yedi İngiliz seyahatnamesinde Kıbrıs’ın nasıl tasvir edildiği bu makalenin konusunu oluşturmaktadır. Gezginlerin yazdıklarına dayanarak Kıbrıs adasının 19. yüzyıldaki resmi çizilmeye çalışılmıştır. Seyahatnamalerde oryantalist bir bakış açısının varlığı ve sebepleri de ayrıca sorgulanacaktır.

Abstract

Cyprus, which is located in the very south of Turkey with a strategically important location, has hosted many civilizations throughout history. The island commands the eastern coasts of the Mediterranean Sea, which is still one of the most important inland seas in the world, in every aspect. The island’s status, having been ruled by the Ottoman Empire between 1571-1878 and now called TRNC (Turkish Republic of Northern Cyprus) as a Turkish state in Northern Cyprus, continues to be an international problem. The present article, then, presents the way Cyprus was depicted in seven British travelogues just before and after 1878, the year being the starting point of the British rule—which is also the issue under question. Based on what the travelers wrote, the article attempts to draw a picture of the island in the nineteenth-century. This being the case, the presence of and reasons for an orientalist presence in the travelogues is also questioned.

Anahtar kelimeler: Kıbrıs, seyahatname, İngiliz gezginler, oryantalizm, Türk imgesi