“Örnekten Resim”: Hasan Rıza, Müfide Kadri, Tevfik Fikret’in Resimlerinden Örnekler

“Paintings From Examples”: Hasan Rıza, Müfide Kadri, Tevfik Fikret’s Some Paintings

Özet

Türk resim sanatının gelişimine bakıldığında, Sanayi-i Nefise Mektebi açılmazdan önce bazı as keri ve sivil okullarda verilen resim dersleri sonucunda yetenekli öğrencilerin ressam oldukları görülmektedir. Onlar haricinde özel derslerle kendilerini yetiştiren ressamlar da vardır. Tüm bu ressamların, bir tablo görme ya da doğadan ve canlı modelden çalışma imkânı henüz olmadığın dan gördükleri “örnekler”i resmetmişlerdir. Bu örnekler, fotoğraf, kartpostal, baskı-resimler vb. olabilmektedir. Böyle “örnekten resim” yapan ve aşağı yukarı aynı dönemlerde yaşamış olan as ker ressam Şehit Hasan Rıza, kadın ressam Müfide Kadri, şair ressam Tevfik Fikret bu çalışmada ele alınacak, yabancı ressamların tablolarından yaptıkları örneklere değinilecek; şimdiye kadar kaynaklarda yer almamış bu örneklere ve ressamlarına dikkat çekilecektir. Tüm bu ressamların hayatları ve konu bağlamında resim üslupları ayrıntılı ele alınarak hem aralarındaki benzerlik, farklılık ve kesişme noktaları ortaya konacak; hem de Türkiye’de az bilinen yabancı ressamlar ta nıtılmış olacaktır. Ayrıca örnekten resim uygulaması, resim eğitimi ve taklit-kopya-esin kaynağı bağlamında kısaca yorumlanacaktır.

Abstract

Considering the development of Turkish painting art, it is seen that talented students became painters as a result of the painting lessons given in some military and civil schools before Aca demy was opened. Apart from them, there are also painters who train themselves with private lessons. Since all these painters have not yet had the opportunity to see a painting or work from nature and a live model, they painted the "examples" they saw. These examples can be photog raphs, postcards, prints etc. The military painter Hasan Rıza, the woman painter Müfide Kadri, the poet painter Tevfik Fikret, who made such "painting from an example" will be discussed here. Examples of their paintings will be mentioned; attention will be drawn to these examples and their painters that have not been included in Turkish publications until now. The lives of all these painters and their styles in the context of the subject will be discussed and the similarities, differences and intersections between them will be revealed; besides, little known foreign pain ters will be introduced here. In addition, “painting from the example” will be briefly interpreted in the context of painting education and imitation-copy-inspiration.