Hemodiyaliz Uygulanan Hastalarda Egzersiz Engellerinin Belirlenmesi/Determination of Exercise Barriers in Patients Undergoing Hemodialysis

Özet

Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz uygulanan hastalarda egzersiz engelleri ve etkileyen faktörlerin saptanması amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu araştırma, İstanbul’da Avrupa yakasında bulunan iki diyaliz merkezinde Aralık 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında 200 hemodiyaliz hastası ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, ‘Modifiye CharlsonKomorbidite İndeksi (MCKİ)’, ‘Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ’) ve ‘Diyaliz Hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği (DPEBBS)’ ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır.Bulgular: Hastaların, yaş ortalaması 57,52±16,42 olup hemodiyaliz uygulama yıl ortalaması 5,72±4,33’tür. Hastaların %61’i erkek, %77’si evli, %28’i ilkokul mezunu, %62’si çalışmamaktadır. Hastaların, %86,5’inin farklı kronik hastalıkları bulunduğu, %27,5’inin sigara kullandığı, %10’unun düzenli egzersiz yaptığı ve %35,5’inin fazla kilolu olduğu tespit edilmiştir. Hastaların %43,2’sinin egzersiz yapmak istemediği, %21,4’ünün egzersiz konusunda sağlık çalışanları tarafından bilgilendirilmediği ve %10,9’unun egzersiz yapacak alanı olmadığı için egzersiz yapmadığı belirlenmiştir. Haftalık MET toplam puanına göre hastaların %15’i inaktif, %78’i minimal aktif ve %7’si ise yeterince aktiftir. Hastaların MCKİ puan ortalaması 6,54±5,04 bulunmuştur. DPEBBS toplam puan ortalaması 62,09±9,28 bulunmuştur. Cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, sigara içme, aktivite durumu ve düzenli egzersiz yapma durumlarına göre DPEBBS ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Yaş, hemodiyaliz uygulama süresi ve MCKİ ile DPEBBS arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Sonuç: Hemodiyaliz uygulanan hastaların egzersiz yararları algısının orta düzeyde, fiziksel aktivite düzeylerinin ise yeterli olmadığı görülmüştür. Erkekler, üniversite mezunları, tam zamanlı çalışanlar, yeterli aktif olanlar, genç yaşta olanlar, hemodiyaliz uygulama süresi az olanlar ve komorbiditesi az olan hastalar egzersizin yararlı olduğunu düşünmektedir.

Abstract

Aim: This study was conducted to determine exercise limitationsand affecting factors in patients undergoing hemodialysis.Materials and Methods: This study was carried out with 200patients undergoing dialysis treatment in two hemodialysiscenters on the European side of Istanbul between December2020 and February 2021. Research data were collected throughface-to-face interviews with Introductory Information Form,Modified Charlson Comorbidity Index (MCKI), InternationalPhysical Activity Questionnaire (IPAQ), and ExerciseBenefits/Barriers Scale for Dialysis Patients (DPEBBS).Results: The average age of the patients was 57.52±16.42 yearsand the average undergoing hemodialysis year was 5.72±4.33.61% of the patients were male, 77% were married, 28% wereprimary school graduated and 62% were unemployed. It wasdetermined that 86.5% of the patients had different chronicdiseases, 27.5% smoked, 10% regularly exercised, and 35.5%were overweight. It was determined that 43.2% did not want toexercise, 21.4% were not informed about exercising by healthprofessionals, and 10.9% did not exercise because they did nothave an area to exercise. Based on the weekly MET total scores;15% of patients were inactive, 78% minimally active and 7%sufficiently active. The average MCKI score of the patients wasfound to be 6.54±5.04. DPEBBS total score average was62.09±9.28. DPEBBS average scores show statisticallysignificant differences according to gender, educational status,employment status, smoking, activity and regular exercisestatus. A negative and significant correlation was found betweenage, undergoing hemodialysis time and MCKI and DPEBBS.Conclusion: It was seen that the patients’ perception of benefitsof exercising was moderate in the patients who have beenundergone hemodialysis, and their physical activity levels werenot sufficient. Exercise is thought to be beneficial in patientswho men, university graduates, full-time workers, those who areactive enough, those at a young age, those with short undergoinghemodialysis time and patients with low comorbidity.