Dergiler / Bitki Koruma Bülteni / 2017 / Cilt: 57 - Sayı: 2

Orta Anadolu Bölgesi’nde buğdayda Avrupa Sünesi (Eurygaster maura L. Hemiptera: Scutelleridae)’nin neden olduğu ürün kayıpları ve ekonomik zarar eşiğinin belirlenmesi

Determination of the crop losses by sunn pest (Eurygaster maura L. Hemiptera: Scutelleridae) and economic damage threshold in Central Anatolia Region

Sayfa
137–203
DOI
—

Özet

Orta Anadolu Bölgesi’nde Süne (Eurygaster maura L. Hemiptera: Scutelleridae)’nin buğdayda meydana getirdiği ürün kayıpları ve mücadelesinde uygulanacak ekonomik zarar eşiğini belirlemek amacıyla doğa koşullarında yürütülen çalışmalar sonucunda; kışlamış erginlerin meydana getirdiği kurtboğazı zararının görülmediği, akbaşak zararının ise mücadeleye gerek duyulmayacak oranda (0.09) olduğu belirlenmiştir. Nimf ve yeni nesil erginlerin tanede beslenmesi nedeniyle kalite yönüyle oluşan kayıpların kantite yönüyle oluşan kayıplara göre çok daha düşük zararlı yoğunluklarında meydana geldiği saptanmıştır. Ekonomik zarar eşiğini belirlemek için tanenin zarar görme oranı (emgi oranı) temel alınmış, bu oranın m2’ deki zararlı ve başak sayısı ile başaktaki tane adedine bağlı olarak değiştiği ortaya konmuştur. Orta Anadolu Bölgesi’nde uzun yıllar ortalama iklim koşullarında m2’ de ortalama 407 adet başak, başaktaki tane sayısının 26 adet ve buğdayın kalitesini bozan kabul edilebilir üst emgi oranın da %3.5 olarak alındığında ekonomik zarar eşiğinin 7 adet m-2 nimf olarak alınmasına, ancak süne mücadelesi zamanına kadar buğdayın verimini etkileyen iklim koşulları da değerlendirilerek, gerekirse ekonomik zarar eşiğinde o yıla özgü revize yapılmasının uygun olacağı ortaya konulmuştur.

Abstract

This study was carried out to determine economic damage threshold of sunn pest (Eurygaster maura L. Hemiptera: Scutelleridae) in the field conditions in Central Anatolia Region. Revealing the economic damage threshold was based on the damage rate of kernel (rate of consume). According to the results, it was determined that there was no damage of dry-heart leaves caused by overwintered adult. Also, it was revealed that the white spike damage was too low (0.09) to control this pest. It was determined that the quality losses were occured in lower populations compared to quantitative losses caused by new generation adults and nymphs. It was found out that the rate of kernel damage was changed by depending on the pest, number of kernel and number of kernel in spikes in per square meter. When average of 407 spikes in m2, 26 number of kernel in spikes and 3.5% of disturbed quality of wheat acceptable upper rate of kernel damage tolerance limit were taken in the conditions of average climate for many years in Central Anatolia Region it was determined that the threshold of economic damage was appropriate as 7 individuals/m2. However, it was concluded that it would be appropriate to revise the threshold of economic damage only that year, if necessary, by evaluating conditions of climate which effect yield of wheat until to control sunn pest.

Anahtar kelimeler: Buğday, Eurygaster maura, Orta Anadolu Bölgesi, süne, ürün kayıpları, ekonomik zarar eşiği