Orta Anadolu koşullarında Ceviz antraknozu etmeni Gnomonia leptostyla (Fr.) Ces et de Not.’nın mücadelesine yönelik biyolojik parametreler

Biological parameters to control of walnut anthracnose agent Gnomonia leptostyla (Fr.) Ces et de Not. in Central Anatolian conditions

Özet

Cevizin ana hastalığı Gnomonia leptostyla (Fr.) Ces et de Not.’nın neden olduğu antraknozdur. Hastalık için uygun koşullar oluştuğunda etmen oldukça tahripkârdır. Bu çalışma, ülkemizin önemli ceviz üretim bölgelerinden biri olan Çorum ilinin Oğuzlar ilçesindeki bir ceviz bahçesinde, 2005-2011 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma süresince hastalığın mücadelesine yönelik biyolojik parametreler (cevizin fenolojik dönemi, peritesyum olgunlaşma ve enfeksiyon tarihleri, iklimsel veriler gibi) elde edilmiştir. Çalışmaların yapıldığı 2006 yılında ilkbahar geç donlarından, 2007 yılında ise dolu zararından kaynaklanan olumsuzluklar 2008 yılında da etkisini sürdürmüştür. Bu dönemde ağaçlarda meyve tutumu çok az olmuş ve ağaçlar vejetatif büyümeye yönelmiştir. Yıllara göre değişmekle birlikte peritesyum olgunlaşması 21 Mart-6 Nisan; primer enfeksiyonlar 17 Nisan-8 Mayıs; sekonder enfeksiyonlar ise 15 Mayıs-12 Haziran tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Bu dönemler sırasıyla, tomurcukların patlamaya başlaması ve kedi kulağı, yapraklardaki yaprakçıkların yarı büyüklüğünü geçtiği, meyvelerin iri fındık büyüklüğünde olduğu fenolojik dönemlere karşılık gelmiştir.

Abstract

The main disease of walnut is anthracnose caused by Gnomonia leptostyla (Fr.) Ces et de Not. The disease is very destructive when the conditions are favorable for disease growth. This study was conducted in Oğuzlar district of Çorum province, one of the largest walnut growing regions of Turkey from 2005 to 2011. Biological parameters (phenological stage of walnut, the dates of perithecia maturing and infection, climate etc.) to control the disease were obtained during the study. Walnut trees were damaged due to the late spring frost in 2006 and hail in 2007, and their effects continued in 2008. During these years, yield was low in trees and the trees turned to vegetative growth. According to years, perithecia matured from March 21 to April 6; primer infections occurred from April 17 to May 8; seconder infections happened from May 15 to June 12. These stages were beginning to burst of buds, and cat ear stage; the stage when the leaves passed half the size; the stage when the fruits were big hazelnut, respectively.