Ankilozan Spondilitte Kronik Anemi Hastalığı: Anti-TNF Tedavisini Takiben İyileşme

Anemia of Chronic Disease in Ankylosing Spondylitis: Improvement Following Anti-TNF Therapy

Özet

Amaç: Bu çalışmada ankilozan spondilitte (AS) anti-tümör nekroz faktör (anti-TNF) tedavisine başlarken anemi insidansı ve anti-TNF tedavisini takiben hemoglobin düzeyinde görülen değişiklikler değerlendirildi.Hastalar ve yöntemler: Çalışmada anti-TNF tedavisi uygulanan 43 AS hastası retrospektif olarak değerlendirildi. Hemoglobin, eritrosit sedimentasyon oranı (ESR), C-reaktif protein (CRP), ferritin ve Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) skorları başlangıçta ve antiTNF tedavisini takiben 32. haftada değerlendirildi. Anemi, kadınlarda =60 ng/mL kronik anemi hastalığını gösterirken, ferritin <60 ng/mL ise demir eksikliği anemisi (DEA)'ni gösteriyordu.Bulgular: Başlangıçta 43 AS hastasının 12'sinde (%27.9) anemi saptandı. On iki anemik hastanın dördünde (%33.3) kronik anemi hastalığı, sekizinde (%66.7) ise DEA mevcuttu. Anti-TNF tedavisinin 32. haftasında, ESR, CRP ve BASDAI skorlarında düşüş ile birlikte (tümü için p<0.001), ortalama hemoglobin düzeyinde iyileşme (13.8±1.7 mg/dL'den 14.3±1.6 mg'ye; p=0.001) görüldü. Hemoglobin düzeyindeki iyileşme, ESR ve CRP düzeyinde görülen değişiklik ile pozitif korelasyon gösterdi (sırasıyla r=0.608, p<0.001 ve r=0.588; p<0.001). Çok değişkenli analizde, ESR ve CRP düzeyinde görülen değişiklikler, hemoglobin düzeyinde iyileşme ile bağımsız bir şekilde ilişkilendirildi. Kronik anemi hastalığı olan hastalarda anemi önemli düzeyde iyileşirken (p=0.01), DEA olan hastalarda anlamlı düzeye ulaşmadı (p=0.079).Sonuç: Anemi, AS hastalarında sıkça görülür. Bu hastalarda etkili tedaviler ile hemoglobin düzeylerinde iyileşme sağlanabilmektedir. Daha önceki hastalık modifiye edici anti-romatizma ilaç (DMARD) tedavisine kıyasla, anti-TNF tedavisi, özellikle kronik anemi hastalığı olan hastalarda hemoglobin düzeyinde iyileşme ile daha etkilidir.

Abstract

Objectives: We assessed the prevalence of anemia at the initiation time of anti-tumor necrosis factor (anti-TNF) therapy and the change of hemoglobin level following anti-TNF therapy in ankylosing spondylitis (AS). Patients and methods: Forty-three patients with AS, who received anti-TNF agents, were retrospectively analyzed in the study. Hemoglobin, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), ferritin, and Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) scores were evaluated at baseline and at 32 weeks following anti- TNF therapy. Anemia was defined as a hemoglobin level <12 mg/dL for women and <13 mg/dL for men. Serum ferritin >=60 ng/ml suggested anemia of chronic disease, whereas ferritin <60 ng/ml suggested iron deficiency anemia (IDA). Results: Anemia was found in 12 of 43 (27.9%) AS patients at baseline. Four of 12 anemic patients indicated anemia of chronic disease (33.3%), whereas eight indicated IDA (66.7%). At 32 months following anti-TNF therapy, the mean hemoglobin level was improved (from 13.8±1.7 to 14.3±1.6 mg/dl, p=0.001) along with decline of ESR, CRP, and BASDAI (all, p<0.001). Improvement of hemoglobin level showed positive correlation with the change of ESR and CRP (r=0.608, p<0.001 and r=0.588, p<0.001, respectively). In multivariate analysis, the change of ESR and CRP were associated independently with improvement of hemoglobin level. Recovery from anemia was significant in patients with anemia of chronic disease (p=0.01), whereas not significant in patients with IDA (p=0.079). Conclusion: Anemia is not uncommon in AS patients. Improvement of hemoglobin level is observed with effective treatments in patients with AS. Anti-TNF therapy is more effective with improvement of hemoglobin than disease- modifying antirheumatic drugs (DMARDs), especially in patients with anemia of chronic disease.