ALİ GALİP'İN SİVAS KONGRESİNİ ENGELLEME ÇABALARI

Özet

İtilaf Devletleri ile İttifak Devletleri arasında 1914 yılı Ağustosayında başlayan I. Dünya Savaşı, İttifak Devletleri’nden Bulgaristan’ın 28Eylül’de Osmanlı Devleti’nin 30 Ekim’de, Avusturya- Macaristanİmparatorluğu’nun 3 Kasım’da ve son olarak Almanyaİmparatorluğu’nun 11 Kasım’da imzalamış oldukları ateşkesantlaşmaları ile son bulmuştur. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndanbirkaç gün sonra İtilaf Devletleri donanması Çanakkale Boğazı’na gelmişve 13 Kasım’da İstanbul fiilen işgal edilmiştir. Ayrıca İngilizler Musul,Urfa, Antep, Maraş, Batum ve Kars’ı; Fransızlar Dörtyol, Mersin, Pozantı,Adana’yı; İtalyanlar Antalya, Kuşadası, Fethiye, Bodrum ve Marmaris’iişgal etmiştir. Bu işgaller sonrasında İzzet Paşa Sadrazamlıktan çekilmişve yerine Damat Ferit Paşa Sadrazam olmuştur.Her ateşkes antlaşması sonrasında yapılması gereken barışantlaşması için, 18 Ocak 1919’da Paris’te galip ve mağlup devletlerintemsilcilerin katılımıyla görüşmeler başlamıştır. Barış görüşmelerineotuz iki devlet katılmıştır. Konferansta esas olarak İtilaf Devletleri kendiaralarında savaş öncesi ve savaş sırasında imzalamış oldukları gizlianlaşmalara ilke olarak uyma kararı almışlardır. İngiltere ve FransaABD’nin bu görüşmelerde aktif olmaması için uğraşırken ABD ile tersdüşmemek için Wilson İlkeleri’nde yer alan savaş tazminatı yerine savaşonarımı, sömürgeciliğin yerine de manda sistemini ortaya koymuşlardır.ABD buradaki tutumlardan dolayı konferans sonrasında Avrupadevletleri ile ilişkilerini alt düzeye indirmiştir.Konferansta Almanya, Avusturya- Macaristan ve Bulgaristan ileyapılacak olan barış anlamalarının taslakları hazırlanırken OsmanlıDevleti’nin durumu Rusya’nın 1917 yılında savaştan çekildiği için daha ileriye bırakılmıştır. Konferansa katılan Ermeni temsilcileri ilk defaburada Doğu Anadolu’da bir bağımsız Ermeni Devleti kurulması fikrinidile getirmişlerdir. İngiltere ve Fransa’nın İzmir ve çevresine Yunanlılarıasker çıkarması teklifi kabul edilmiştir. Bunun üzerine Yunan ordusu 15Mayıs 1919 tarihinde İzmir’i işgal ederek üç koldan iç bölgelere doğruilerlemeye başlamıştır.16 Mayıs 1919 tarihinde Samsun ve havalisinde çıkan isyanlarnedeniyle Osmanlı Padişahı VI. Mehmet Vahdettin tarafından 9. OrduMüfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal İstanbul’dan Bandırmavapuru ile ayrılmış ve 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a ulaşmıştır.Mustafa Kemal daha önceki planları çerçevesinde iç bölgelere hareketetmiş 28 Mayıs tarihinde Havza Bildirgesi’ni, 22 Haziran’da AmasyaGenelgesini yayınlamıştır. Bu genelge doğrultusunda bölgesel olarakErzurum Kongresi toplanmış ve toplantıda ulusal kararlar alınmıştır.Daha sonra Eylül ayında ulusal çapta Sivas Kongresi düzenlenecektir.İşte bu sırada böyle bir ulusal kongrenin düzenlenmesini önlemekamacıyla İstanbul Hükümeti Elazığ Valisi Ali Galip Bey’igörevlendirmiştir.

Abstract

World War I, which started in August 1914 between the Allied Powers and Alliance States, Bulgaria from the Alliance States on 28 September, the Ottoman Empire on 30 October, Austria-Hungary Empire on 3 November and finally Germany It ended with the ceasefire treaties signed by the Empire on 11 November. A few days after the Armistice of Mondros, the Entente Navy came to the Dardanelles and on 13 November Istanbul was actually occupied. In addition, the British Mosul, Urfa, Antep, Maras, Batumi and Kars; The French were Dörtyol, Mersin, Pozantı, Adana; Italians occupied Antalya, Kusadasi, Fethiye, Bodrum and Marmaris. Following these occupations, İzzet Pasha was withdrawn from the Grand Vizierate and replaced by Damat Ferit Pasha as Grand Vizier. For the peace treaty to be held after each ceasefire agreement, negotiations began with the participation of the winners and defeated states in Paris on January 18, 1919. Thirty-two states participated in the peace talks. In the conference, the Entente Powers decided to comply with the secret treaties that they had signed during the war and during the war. While Britain and France were trying to prevent the US from being active in these negotiations, they did not replace the US with the US War. The US has reduced its relations with European states after the conference due to the attitudes here.