ORTAÇAĞ AVRUPA’SINDA YAHUDİLERİN GENEL DURUMU VE LAS SİETE PARTİDAS’A (1265) GÖRE YASAL STATÜLERİ

GENERAL CONDITION OF THE JEWS IN MEDIEVAL EUROPE AND THEIR LEGAL STATUS ACCORDING TO LAS SIETE PARTIDAS (1265)

Özet

Hıristiyanlığın farklı bir inanç olarak ortaya çıktığı ilk andanitibaren Yahudiler ve Hıristiyanlar arasında karşılıklı nefret ve gizli veyaaleni düşmanlıkların yaşandığı bir süreç başlamıştır. Bu düşmanlığınsebebi Hıristiyanlar bakımından teolojik ve doktrinsel ihtilafların yanısıra İsa Mesih’in öldürülmesinde rol oynayan Yahudilere karşıhissedilen kin ve intikam duygularının hiçbir zaman yok olmamasıdır.Nihai ve ayrıcalıklı kurtuluşun yalnızca kendi “üstün” ırkları içinolduğuna inanan ve bütün insanların eşit olduğunu kabul etmeyenYahudilerin ise diğer milletleri küçük görmesi ve onlara bir düşmanlıkbeslemesi zaten doğalarında olan bir şeydi. Bununla birlikte belki deher iki dinin taraftarları arasındaki düşmanlıkta asıl sebep olarak,inanç farklılıkları değil, aksine benzerlikler söz konusu olabilir. ÇünküHıristiyanlık, Yahudiliğin içinden çıkmıştı ve başta tek tanrı inancıolmak üzere her iki dinin birçok müşterek noktaları vardı. Bu nedenlede taraftarlarının sayısını çoğaltmak ve kendi dinlerini diğer insanlarakabul ettirmek için birbirlerinin rakibi durumundaydılar. Bu süreçteher iki taraf bir yandan kendi inançlarını yaymak maksadıylapropaganda faaliyetlerinde bulunurken diğer yandan da dindaşlarındanherhangi birisinin öteki taraf tarafından ikna edilme olasılığınınendişesini yaşadılar. Neticede Ortaçağ Avrupa’sında kendilerine hızlataraftar bulan ve sayıları artan Hıristiyanlar, söz konusu rekabettesiyasi bakımdan zayıflayan Yahudilere karşı Roma Devleti’nin desteğiyleüstünlük sağlamışlardır. Küçük bir azınlık olarak Hıristiyanlarınarasında yaşamak durumunda olan Yahudiler bazı haklara sahipolsalar da neredeyse her zaman hakarete uğramışlar ve antisemitiksaldırılara maruz kalmışlardır. 1265’te Kastilya Kralı X. Alfonso (1252-1284) tarafından çıkarılan Las Siete Partidas veya daha eski adıyla Librode las Leyes’in (Kanunlar Kitabı) ilgili bölümünde Yahudilerin sahip olduğu haklar, bu hakların sınırları, Hıristiyanların arasında onlarınuymaları gereken kurallar ve ilgili yasaları göz ardı edenlere uygungörülen cezalardan bahsedilmektedir. Bu çalışmada OrtaçağAvrupa’sında Yahudilerin genel durumu ve söz konusu KanunlarKitabı’na göre yasal statüleri ele alınmaktadır.

Abstract

From the very first moment when Christianity emerged as a different faith, a course of mutual hatred and hidden or open enmity began between Jews and Christians. The reason for this enmity is the theological and doctrinal controversies of Christians, as well as the feelings of grudge and revenge which never dissapeared against the Jews who played a role in the murder of Jesus Christ. As for Jews who believed that the ultimate and privileged salvation was only for their “superior" races and did not accept that all people were equal, it was already in their nature to humiliate other nations and to bear hostility towards them. However, perhaps the main reason for the hostility between the supporters of both religions may not be belief differences, but rather similarities. Because Christianity came out of Judaism, and both religions had many common points, especially monotheism. Therefore, they were rivals of each other in order to increase the number of their supporters and to make other people accept their own religions. In this process, on the one hand, both sides engaged in propaganda activities to spread their beliefs, and on the other hand, they were worried about the possibility of convincing of any of their own religious fellows by the other side. As a result, Christians who quickly found supporters for themselves and whose numbers increased in medieval Europe, prevailed with the support of the Roman State against the politically weakened Jews in aforesaid competition. Even though Jews, who had to live among Christians as a small minority, had some rights, they were almost always insulted and exposed to antisemitic attacks. In relevant section of Las Siete Partidas, or formerly named as Libro de las Leyes (Book of Laws), issued in 1265 by the Castilian King Alfonso X the rights of the jews, and limits of this rights, rules which they had to obey and the penalties appropriate for those who ignore the laws are mentioned. In this study, the general situation of Jews in medieval Europe and their legal status according to the Book of Laws in question are discussed.