BİR EĞİTİMCİ OLARAK HZ. PEYGAMBER (S.A.V)’İN MİZAH ANLAYIŞI

Özet

Hz. Peygamber’in devlet başkanı, ordu komutanı, aile reisi ve kadı(hâkim) gibi birçok sıfatı vardır. Bunlardan biri de muallim (eğitimci –öğretimci) sıfatıdır. O, eğitimcilik görevini yerine getirirken,muhataplarının durumunu daima dikkate almıştır. Çocukla çocuk,genç ile genç, yaşlıyla yaşlı olmuştur. Onun bu davranışı damuhatapları yani ashabı ile iletişiminde son derece etkili olmuştur. Hz.Peygamber, ashabıyla olan bu iletişim çerçevesinde zaman zamanmizah ve şakaya başvurmuş, nükteli ifadelerde bulunmuştur. O bunuyaparken muhataplarına her zaman doğruları söylemiş, onlarıkorkutmamış, endişelendirmemiş, alay etmemiş ve küçümsememiştir.Yaptığı latifeyi anlayamayan bazı sahâbîlere ise hemen açıklamasınıyapmış, bunun sonucunda da karşılıklı gülüşmüşlerdir. Sahâbîlerinkendisine yaptığı şakaları da büyük bir olgunlukla karşılamış, hattamukabelede bulunmuştur. Onun bu tutumu sahâbîlerin kendisine olansevgi ve bağlılıklarını bir kat daha güçlendirmiştir. Çünkü bu suretleHz. Peygamber’in kendileri gibi bir beşer olduğunu, onun da beşerolmanın gerektirdiği tavır ve davranışlarda bulunduğunu yakındangörüyorlardı. Zira mizah/şaka da tıpkı yiyip içmek, yatıp uyumak veevlenip çoluk çocuğa karışmak gibi fıtri bir ihtiyaçtır. Bununla birlikteşunu ifade etmeliyiz ki Hz. Peygamber’in sahâbîlerine yaptığı şakalar,onun bir muallim peygamber olmasının mesaj yüklü ifadeleridir. Biz bumakalemizde önce Hz. Peygamber’in eğitimci kişiliğine kısaca temasedeceğiz. Daha sonra onun, başta ailesi olmak üzere, sahâbîlerle olanmünasebetlerinde yaptıkları; sahâbîlerin de birbirlerine yaptıklarışakalara ve nükteli sözlere örnekler vereceğiz. Akabinde de kısa birdeğerlendirmede bulunacağız.

Abstract

The Prophet has many attributes such as the president, army commander, paterfalmilias, and judge. Another one of them is his attribute as teacher (educator - instructor). He always took into account the situation of his interlocutors while he was fulfilling his educational task. He behaved childish towards a child, youngish towards a young and elderly towards an elder. This behavior of his had been very effective in communicating with his interlocutors, that is, his companions. From time to time, the Prophet had recourse to humour and jokes, and made use of witty expressions within this frame of communication with his companions. In doing so he always told his interlocutors the truth, not intimidated them, didn't worry, didn’t mock or belittle. Some of the Companions, who did not understand his joke, immediately made the statement, as a result of which they laughed. The jokes made by the Companions met him with great maturity, or even had responded. His attitude further strengthened the love and devotion of the Companions to him. For this reason they saw that the Prophet was a human being like them, and that he had behaved in the manner and necessity of being a human being. Because humour/joke is a natural need, just like eating and drinking, getting married and sleeping. Because humour/joke is a natural need, just like eating and drinking, and sleeping and getting married and have a children. However, we must say that the jokes of the Prophet's Companions are the message-laden statements of his being a teacher prophet.In this article, we will first touch briefly the Prophet's personality as educator. Later on, we will give examples of the jokes and witty words in his relations with the Companions, his family being in the first place, and of those which the Companions made to each other. Subsequently, we will make a short evaluation.