“Çılgın Kalabalıktan Uzak”ta*: Kullanıcı Olmayanların Sosyal Medyaya Bakışları Üzerine Bir İnceleme

Özet

Buçalışma günümüzde sayıları gittikçe azalmakta olan, bilinçli şekilde sosyal medyadan uzak durmayı tercih etmiş bireylere odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı sosyal medya kullanıcısı olmayanların gözüyle sosyal medyayı farklı bir açıdan değerlendirmek ve sosyal medyasız yaşam deneyiminin günümüzdeki durumunu anlamaya çalışmaktır. Sosyal medya kullanımının insan hayatının merkezine yerleşmiş olmasının birey ve toplumüzerindeki etkileri daha çok kullanıcılar üzerinden pek çok bilimsel araştırmaya konu olmaktadır. Bu çalışma dışarıda kalmayı tercih edenler üzerinden gerçekleştirildiği için çoğunluğu oluşturan diğer çalışmalardan ayrılmaktadır. Çalışma nitel araştırma yönteminin veri toplama tekniklerinden birisi olan derinlemesine görüşme yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen katılımcılar eğitimli ve sosyo-ekonomik açıdan sosyal medya kullanabilme olanaklarına sahip olmasına rağmen hiç kullanmamış ya da daha önce kullanmış ama daha sonra tamamen terk etmiş kişilerdir. Toplam 9 katılımcıyla yapılan görüşme sonucunda sosyal medyaya ilişkin algıları, sosyal medya kullanıcıları ile ilgili gözlemleri, kendilerini konumlandırdıkları yer ve davranış boyutuna ulaşacak düzeyde içselleştirdikleri uzakta durma gerekçeleri ile ilgili elde edilen veriler kodlanarak temalara ayrılmış ve gruplandırılmıştır. Buna göre katılımcıları sosyal medyadan uzak durmaya iten 4 temel neden olarak bağımlılık yapması, mahremiyet ve güvenliği tehdit etmesi, ilişkileri yapaylaştırması ve tüketim nesnesine dönüştürme riski dile getirilmiştir. Genel olarak sosyal medyadan kaçışın ideolojik veya diğer kişisel nedenlere bağlı olarak gerçekleştiği görülmüştür. Ayrıca görüşmeler neticesinde katılımcıların dijital teknolojiyle barışık oldukları, kendilerini sosyal medya kullananlara göre ayrıcalıklı bir yerde konumlandırdıkları tespit edilmiştir.Öte yandan, katılımcıların sosyal medyanın tamamen olumsuz özelliklerine odaklanmadığı, olumlu özelliklerinin de olduğunu kabul etmelerine ve sosyal medyayı cazip bulduklarını itiraf etmelerine rağmen yine de sosyal medyadan uzak kalmayı tercih ettiği görülmüştür. Son olarak katılımcıların gerçek yaşamda sosyal olup olmamaları ile sosyal medya kullanmamaları arasında anlamlı bir bağ kurulamamıştır.

Abstract

This study focuses on individuals whose numbers are decreasing and who have consciously preferred to stay away from social media. The aim of the study is to evaluate social media from a different perspective from the eyes of non-social media users and try to understand the current situation of life without social media. The effects of the use of social media in the center of human life on individuals and society are the subject of many scientific studies, mostly through users. Since this study is carried out on those who prefer to be excluded, it differs from other studies that make up the majority. The study was carried out by applying in-depth interview, which is one of the data collection techniques of the qualitative research method. Although the participants were educated and had the opportunity to use social media in terms of socio-economic terms, the participants were those who never used or used it before, but then abandoned it completely. As a result of the interviews with a total of 9 participants, the data obtained regarding their perceptions of social media, their observations about social media users, the place where they position themselves and the reasons for staying away to the extent of their behavior were coded and divided into themes and grouped. Accordingly, the 4 main reasons that push the participants to stay away from social media are stated as addiction, threatening privacy and security, artificializing relationships and risk of turning them into consumption objects. In general, it has been observed that the escape from social media depends on ideological or other personal reasons. In addition, as a result of the interviews, it was determined that the participants were at peace with digital technology and positioned themselves in a privileged place compared to social media users. On the other hand, it was found that they did not focus entirely on negative features of social media but they also admitted that it has positive features and they confess that social media is attractive, however,the participants preferred to stay away from social media. Finally, a meaningful link could not be established between whether the participants are social in real life and whether they use social media.