Bazı paulownia tür ve orijinlerinin Ceyhan yöresindeki yaşamı ve gelişimi (Onikinci yıl değerlendirmesi)

Survival and growing of some species and provenances of paulownia in Ceyhan region (Assessment of the twelfth year)

Özet

Bu çalışmada, 2006 yılında sonuçlandırılan Bazı Paulownia Türlerinin Türkiyeye Adaptasyonu ve Tanıtılması adlı araştırma projesi kapsamında Adana Ceyhan Orman Fidanlığında 1999 yılında kurulan denemedeki tür ve orijinlerin 2011 yılındaki gelişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede Paulownia tomentosa (Thunb.) Sieb.& Zucc. ex Steud, P. elongata S.Y.H ve P. f ortunei (Seem.) Hemsl türleri ile P. f ortunei x tomentosa melezine ait toplam 19 adet orijin kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; orijinler arasında yaşama oranları bakımından istatistiksel anlamda bir fark bulunmamış olup P. f ortunei Guangxi-Guilin orijini en fazla yaşama oranı (%90) ile ilk sırada yer almıştır. Ancak, boy, çap ve hektardaki göğüs yüzeyi açısından orijinler arasında istatistiksel anlamda önemli farklılıklar bulunmuştur. P. f ortunei Guangxi-Guilin orijini en yüksek boya (13.29 m) sahip olurken, P. f ortunei Hubei-Hunan ve P. f ortunei Guangxi-Guilin orijinleri en yüksek çapa (sırasıyla 25.95 ve 25.04 cm) ve hektardaki göğüs yüzeyine (sırasıyla 34.01 ve 31.12 m2/ha) sahip olmuştur. Gövde formu konusunda ise, çok düzgün gövde formu bakımından orijinler arasında istatistiksel anlamda bir fark çıkarken; bükülmüş gövde ve çok bükülmüş gövde formu açısından bir fark çıkmamıştır. P. f ortunei Guangxi-Guilin orijini en yüksek çok düzgün gövde formu oranına (%85.00) sahiptir. Ancak, bükülmüş ve çok bükülmüş gövde formları açısından istatistiksel olarak orijinler arasında bir fark olmamasına rağmen, bu orijin her iki gövde formunda da en düşük orana (sırasıyla % 15.00 ve 0.00) sahip olmuştur. Bu bağlamda; P.f ortunei Guangxi-Guilin orijininin, gövde düzgünlüğü bakımından yüksek bir oranla ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Taç formu bakımından ise, her üç taç formunda da (dik taç, kavisli ve çok kavisli) orijinler arasında istatistiksel olarak bir farklılık bulunmamıştır. P. f ortunei Guangxi-Guilin orijini hem dik hem de kavisli taç formunda en yüksek orana (%25.00 ve %71.67) sahip olmuştur. Bu çerçevede, P. f ortunei Guangxi-Guilin orijini, genellikle dik ve kavisli taç formu özelliklerine sahip olduğu söylenebilir. Araştırma sonucunda, P.f ortunei Guangxi-Guilin ve P.f ortunei Hubei-Hunan, yaşama oranı, boy, çap, hektardaki göğüs yüzeyi ile gövde ve taç formu kalitesi bakımından, Ceyhan koşullarına daha uygun olduğu görülmektedir.

Abstract

In the framework of the research project called The Adaptation and Promotion of Some Paulownia Species to the Conditions of Turkey; survival and growth of some species and provenances of Paulownia established in 1999 in Adana Ceyhan Forest Nursery were determined at the end of 2011. A total of 19 provenances of Paulownia tomentosa (Thunb.) Sieb. & Zucc. ex Steud, P. elongata S.Y.H and P. f ortunei (Seem.) Hemsl species, and fortunei x tomentosa hybrid were used in the experiment. According to the results; in terms of survival rates, a significant difference among provenances was determined and the survival rate (90%) of P. f ortunei Guangxi- Guilin provenance was more than that of others. However, diameter and basal area per hectare, significant differences among provenances were statistically found in height. P.f ortunei Guangxi- Guilin provenance had the highest height (13.29 m) and P. f ortunei Hubei-Hunan ve P. f ortunei Guangxi-Guilin provenances had the largest diameter (25.95 and 25.04 cm, respectively) and basal area per hectare (34.01 and 31.12 m2/ha, respectively). As for the form of stem; there was a statistically significant difference among provenances in terms of "very smooth stem" form, while there was no significant difference among provenances in terms of "twisted and very twisted stem" form. P. f ortunei Guangxi-Guilin provenance had the highest rate (85%) of very smooth stem" form. Although a significant difference among provenances was not found in point of the "twisted" and "very twisted stem" forms, P. f ortunei Guangxi-Guilin provenance had the lowest rate in the both stem forms (15.00 and 0.00 % ,respectively). In this context, P. f ortunei-Guilin Guangxi provenance was seen to take place in the first order with a high percentage. In terms of crown form, in all three crown form (the perpendicular (not curved), curved and very curved crown), no difference was statistically found among provenances. P. f ortunei Guangxi-Guilin had the highest rate (25.00 and 71.67 %, respectively) with regards of the perpendicular and curved crown. In this respect, P. f ortunei Guangxi-Guilin provenance can generally be said to have the characteristics of the perpendicular and curved crown form. In conclusion; P. f ortunei Guangxi-Guilin and P. f ortunei Hubei-Hunan provenances appear to be more suited to the conditions of Ceyhan region in terms of the survival rate, height, diameter, basal area per hectare, and the quality of the stem and the crown form.