ERMENİLERİN ANADOLU'DAKİ VARLIKLARI VE TARİHİ GERÇEKLER

Özet

Değişen dünya dengeleri içinde Türkiyenin durumu her an değişmekte ve önemi ise her gün daha çok artmaktadır. Küreselleşmenin getirdiği yeni kaos ortamları ve Ortadoğuda meydana gelen olaylar, Türkiyenin başta Ortadoğu olmak üzere, Kafkaslar, Orta Asya ve Avrupa ile olan ilişkilerini yeniden gözden geçirme gerekliliği ortaya çıkarmıştır. 18. yüzyılda ortaya çıkan Milliyetçilik akımıyla beraber kendi kendini yönetme, kendi kimliği ve kültürüyle var olma duygusu milletleri sarmaya başlamıştır. Milletler kimliklerini ortaya koyarken köklü bir tarihleri olduğunu öne çıkarmayı gereklilik olarak görmüşlerdir. Bu anlamda Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan Ermeniler, Batılı güçlerin ve Rusyanın kışkırtmasıyla beraber, başta Anadolu olmak üzere Osmanlı Devleti sınırları içinde birçok ayaklanma girişiminde bulunmuşlardır. Ancak Ermenilerin Anadoluda ve özellikle Doğu Anadoluda binlerce yıldır var olduklarına dayanan tarih tezleri de içten içe işlenmeye başlamış ve günümüze kadar gelmiştir. Bu maksatla Ermeni tarihçiler de, Doğu Anadolu Bölgesinde kendilerine bir kök arama sevdasına katılmışlardır. Bu nedenle M.Ö. Anadoluda yaşayan devletlerden Hayaşalılar ve Urartularla bağlar kurmaya çalışmışlar ve bunda da kısmen başarılı olmuşlardır. Dünya kamuoyunu bu konuda ikna etme başarısını göstermişlerdir. Ancak, kendilerine tarihi bir geçmiş aramak yerine bu coğrafyadaki zengin arkeolojik ve kültürel mirası bilimsel bir perspektifle inceleselerdi boş heveslere kapılmamış olurlardı. Bu yüzden Doğu Anadolunun Urartu, Pers, Hitit, Roma, Bizans ve Gürcü, Ermeni, Arap ve Türk kaynakları özellikle M.Ö.ki asırlara ait kayıtlar ve tarihi belgeler, mesele hakkında çok önemli bilgiler sunmaktadırlar.

Abstract

The changes in the balance of World also dramatically changes the status of Turkey and its importance is increasing day by day. New chaotic environments brought by globalization and the incidents happening in Middle-East forced Turkey to reconsider her relationship particularly with Middle-East and also with Caucasia, Middle-Asia and Europe. The sense of autonomy and existence with one s own identity and culture has started spreading to nations with the Nationalism Movement of 18th Century. Nations considered that highlighting the presence of ancient history of their own was a necessity while representing their identities. So, Armenians living within the borders of Ottoman State attempted many rebellions particularly in Anatolia with the provocations of Western powers and Russia. In addition, historical theses based on the claims of the presence of Armenians in Anatolia, especially in Eastern-Anatolia, for thousands of years started to be sneakily spread and have survived until today. For this purpose, Armenian historians have also enlisted themselves in the endeavor to seek roots in the Eastern- Anatolia Region. So they have tried to associate themselves with the Hayasans and Urartian, which existed in Anatolia in B.C. era, and proven partially successful since they managed to convince the global public opinion. However, had they analyzed the rich archeological and cultural heritage of the region with a scientific perspective rather than trying to find a history for themselves, they would not have gotten carried away in such void ardors. Therefore, critical information regarding the subject can be found in the Urartian, Persian, Hittites, Rome, Byzantium and Georgian, Armenian, Arabic and Turkish sources of Eastern-Anatolia and records and historical documents from B.C. era