Tip 2 Diyabetli Bireylerin Sağlık Kontrol Odaklarının Değerlendirilmesi

Özet

Giriş/Amaç: Kronik hastalıkların yönetiminde kullanılmakta olan kontrol odağı, bireylerin hastalık karşısında sergilemişoldukları farklı davranışları açıklamak için kullanılmaktadır. Bu çalışma, diyabetli bireylerin sağlık kontrol odaklarını veetkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışmadır. Veriler,kent merkezinde yaşayan 325 diyabetli bireyden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında anket formu ve Çok Boyutlu SağlıkKontrol Odağı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 53.3±8.0 yıl olup, %51.4’ü kadın,%88.9’u evli, %69.8’i ilkokul mezunu, %43.7’si ev hanımıdır. Ölçeğin; İç Kontrol Odağı alt boyutundan 25.3±6.8, GüçlüBaşkaları Kontrol Odağı alt boyutundan 27.3±4.7, Şans Kontrol Odağı alt boyutundan 17.9±5.5 puan aldığı belirlenmiştir. İçkontrol odağında; medeni durum, öğrenim durumu, yaşadığı kişi, düzenli egzersiz yapma, düzenli diyabet diyeti uygulamadurumu anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Güçlü başkaları kontrol; düzenli diyabet diyetine uyma, düzenli sağlık kontrolüyaptırma durumu, Şans kontrol odağında ise yaş, medeni durum, yaşadığı kişi, ailedeki birey sayısı, düzenli diyabet diyetineuyma durumu anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Hastaların daha çok dış kontrol odağına sahip oldukları saptanmış,hemşireler tarafından hastaların bağımsızlıklarını sağlamak amacıyla iç kontrol odaklarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract

Introduction/Aims: The locus of control used in the management of chronic diseases is used to explain the different behaviors individuals exhibit in relation to disease This study, was done with the purpose of investigating the health locus of control and affecting factors of diabetic individuals. Methods: This study was a descriptive and cross-sectional study. Data were collected from 325 diabetic individuals living at city center. The questionnaire form and Multidimensional Health Locus of Control Scale were used in collecting data. Results: The average age of the patients participated to research was 53.3±8.0 years and 51.4% of them were women, 88.9% of them were married, 69.8% of them were primary school graduated and 43.7% of them were housewives. From scale; it was determined that they got 25.3±6.8 points from Internal Health Locus of Control sub-dimension, 27.3±4.7 points from Strong Others Internal Health Locus of Control sub-dimension, 17.9±5.5 points from Chance Locus of Control sub-dimension. Internal health locus of control; marital status, education level, person living together, regular exercise, regular diabetes diet application status were found meaningful (p<0.05). Powerful others health locus of control; adhering to regular diabetes diet, taking regular health checks, Chance health locus of control; marital status, person living, number of individuals in family, status of compliance to regular diabetes diet were found meaningful (p<0.05). Conclusion: It was found that the individuals had mainly external control locus, it’s suggested to enhance patients’ internal health locus of control by nurses for the purpose of providing independency.Giriş/Amaç: Kronik hastalıkların yönetiminde kullanılmakta olan kontrol odağı, bireylerin hastalık karşısında sergilemiş oldukları farklı davranışları açıklamak için kullanılmaktadır. Bu çalışma, diyabetli bireylerin sağlık kontrol odaklarını ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışmadır. Veriler, kent merkezinde yaşayan 325 diyabetli bireyden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında anket formu ve Çok Boyutlu Sağlık Kontrol Odağı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 53.3±8.0 yıl olup, %51.4’ü kadın, %88.9’u evli, %69.8’i ilkokul mezunu, %43.7’si ev hanımıdır. Ölçeğin; İç Kontrol Odağı alt boyutundan 25.3±6.8, Güçlü Başkaları Kontrol Odağı alt boyutundan 27.3±4.7, Şans Kontrol Odağı alt boyutundan 17.9±5.5 puan aldığı belirlenmiştir. İç kontrol odağında; medeni durum, öğrenim durumu, yaşadığı kişi, düzenli egzersiz yapma, düzenli diyabet diyeti uygulama durumu anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Güçlü başkaları kontrol; düzenli diyabet diyetine uyma, düzenli sağlık kontrolü yaptırma durumu, Şans kontrol odağında ise yaş, medeni durum, yaşadığı kişi, ailedeki birey sayısı, düzenli diyabet diyetine uyma durumu anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Hastaların daha çok dış kontrol odağına sahip oldukları saptanmış, hemşireler tarafından hastaların bağımsızlıklarını sağlamak amacıyla iç kontrol odaklarının geliştirilmesi önerilmektedir.