Dergiler / Toraks Dergisi / 2006 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Tüberkülozlu asker hastaların coğrafi dağılımı

Geographical distribution of soldier patients with tuberculosis

Sayfa
40–44
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, tüberkülozlu (TB) asker hastaların memleketlerine ve oturdukları yerlere göre dağılımını çıkartmak ve farklılıkların nedenlerini araştırmaktır. Bu çalışma, 1 Ocak 2000 - 31 Aralık 2004 tarihleri arasında İstanbul'da TB açısından merkez özelliği taşıyan bir askeri hastanede TB tanısı ile yatan ve tedavi başlanmış hastaların bilgilerinin retrospektif olarak araştırılmasıyla yapılmıştır. Her hastanın; memleketi ve son 5 yıl içinde ağırlıklı olarak oturduğu il kaydedildi. Nüfus ile ilgili bilgiler Devlet İstatistik Enstitüsü'nden alındı. Bölge ve illerin 5 yıllık toplam asker hasta sayıları bulunarak kümülatif il nüfuslarına bölündü ve on milyon ile çarpıldı. Böylece her il ve bölge için TB'li asker hasta görülme oranları saptandı. Aynı yılları kapsayan illere göre milli gelir dağılımı ile hasta görülme oranları Pearson korelasyon analizi ile karşılaştırıldı. Memleketlerine göre TB'li asker hasta görülme oranlarında; hepsi onmilyonda olmak üzere Ardahan 404.8, Kastamonu 229.1, Sinop 201.1 ile ilk üç sırayı aldı. Yine memleketlerine göre dağılımda; onmilyonda 100'ün üzerindeki en yüksek görülme grubunda olan 21 ilin 20'si Doğu-Güneydoğu ve Karadeniz bölgelerindendi. Asker hastaların oturdukları yerlere göre dağılımı yapıldığında; on milyonda Sakarya 114.0, Yalova 102.1, İstanbul 99.5 görülme oranları ile ilk üç sırayı aldı. İller arasında memleketlerine göre TB görülme oranları ile milli gelir dağılımı arasında tersine ve orta derecede anlamlı korelasyon gözlendi (r=-0.387, p<0.0001). Ülkemizdeki genç erkek nüfusu, yüksek oranda temsil ettiğini düşündüğümüz asker popülasyonundaki TB'li asker hastalar; memleketlerine göre dağılım yapıldığında, ülkenin doğu ve kuzeyinde; oturdukları yere göre dağıtıldıklarında ise başta İstanbul olmak üzere sanayi şehirlerinde yoğunlaşma olmaktadır. Ülkedeki gelir dağılımı TB'nin coğrafi özelliğini kısmen açıklayabilmektedir.

Abstract

To show the distribution of patients with tuberculosis (TB) according to their native land, living area, and to search the cause of differences. This was a retrospective study done by searching data of patients admitted to hospital and took the initial treatment with diagnosis of TB between 2000 and 2004 years. After establishing the number of total soldier patients of regions and provinces for 5 years, those results were divided to cumulative population and multiplied by 10 million. In this manner, the ratio of soldier patients with TB appearance was found for every province and region equivalent of province population in 10 million. Provinces and regions were classified to 5 groups in terms of those ratios and compared to their outcomes. Ardahan with 404.8, Kastamonu with 229.1, and Sinop with 201.1 took first 3 lines in the ratio of soldier patients with TB appearance according to native land. When soldier patients were distributed to their living area, Sakarya with 114.0, Yalova with 102.1, and İstanbul with 99.5 were in first three provinces. It was established reverse and moderate significant correlation between TB prevalance for native land and GNI per capita. Soldier patients were mostly from eastern and northern parts of the country in terms of their native land. According to their living areas, the distribution of patients intensified in industrial cities, mainly İstanbul. The distribution of outcome in the country could partially explain geographical features of TB.

Anahtar kelimeler: Tüberküloz,Coğrafya,Gelir,Askeri personel,Geriyedönük çalışma,Sosyoekonomik faktörler