Sağlık çalışanlarında tüberküloz bilgi düzeyi ve risk algılaması

The level of tuberculosis knowledge and risk perception among healthcare workers

Faruk ÇİFTÇİ,Özgül TORUN,Erkan BOZKANAT,Cengiz Han AÇIKEL,Cengiz BAŞOĞLU,Zafer KARTALOĞLU

Özet

Sağlık çalışanlarında tüberküloz bilgi düzeyi ve risk algılamasını ölçmeyi amaçlayan bu çalışma, İstanbul’da bir askeri hastanede 2006 yılında yapılmıştır. Anket kişisel özellikler, hastane durum saptaması, tüberküloz bilgi düzeyi ve risk algılaması olmak üzere dört bölüm şeklinde planlandı. Konusunda deneyimli bir yüksek hemşire tarafından anket yüz yüze görüşme yöntemiyle 183 hastane çalışanına uygulandı. Anket katılımcıları tabakalama yöntemi ile seçildi. Bilgi düzeyi ve risk algılaması ile ilgili sorulara verilen yanıtlar skorlandı ve her anket katılımcısı için bir puan oluşturuldu. Klinikler ve meslekler arası karşılaştırma student-t testi ile yapıldı. Anket için seçilen 256 sağlık çalışanından 183’ü çalışmaya katılmayı kabul etti. Ankete katılanların 82’si kadın (yaş ortalaması 31.1±5.9), 101’i erkekti (yaş ortalaması 35.0±5.9). Katılımcıların %19.7’si Göğüs Hastalıkları, %9.8’i Göğüs Cerrahisi, %9.8’i İnfeksiyon Hastalıkları Servisinden, geri kalan %60.7’si de diğer servislerin nüfuslarına orantılı olarak seçilmiş personelinden oluşmaktaydı. Çalışmaya katılanların %26.8’ini doktorlar, %29.0’unu hemşireler, %24.0’ünü hastabakıcılar, %6.6’sını laboratuar çalışanları, %13.7’sini idari görevli kimseler oluşturmaktaydı. Tüberküloz bilgi düzeyi açısından göğüs hastalıkları servisinin ortalama 76.4, doktorların ise 74.6 puan ile diğer servis ve mesleklerden istatistiksel olarak daha iyi durumda olduğu saptandı. Risk algılaması yönünden servisler ve meslekler arası bir fark bulunamadı. Ancak bilgi puanları 50’nin altında olan grubun risk algılama puan ortalaması 15.0 (30 üzerinden) olarak bulundu. Bilgi puanları 50 ve üzerinde olan grubun ise risk puan ortalaması (12.6) istatistiksel olarak daha düşüktü. Servisler arasında göğüs hastalıkları servisi, meslekler arasında doktorlar bilgi düzeyi açısından daha başarılı bulunurken, tüberküloz hakkında bilgi düzeyi arttıkça kaygı düzeyinin azaldığı saptandı

Abstract

We aimed to measure the level of tuberculosis (TB) knowledge and risk perception among healthcare workers in our hospital. This study was carried out in a military hospital in Istanbul, Turkey. It consisted of four main categories including demographics, determination of hospital position, level of tuberculosis (TB) knowledge, and risk perception. The questionnaire was used with 183 health care workers via face-to-face interviews by an experienced nurse. The answers for the categories “knowledge level” and “risk perception” were scored and a point was established for every participant. The total number of participants was 183. Eighty two were female (mean age 31,1±5,9), the remaining patients were male (mean age 35,0±5,9). The proportions of physicians, nurses, healthcare workers, laboratory assistants, and administrative employees were 26,8%, 29%, 24%, 6,6%, and 13,7%, respectively.The Pulmonary Division had the highest points (average 76.4) among the departments with respect to TB knowledge level. In the same category, physicians had higher points (average 74,6) compared to other professions. Although there were no differences among departments and professions considering risk perception, the group with fewer than 50 points of knowledge level had an average of 15,0 points for risk perception (the total point was 30). Participants with 50 and over points for knowledge level had statistically lower risk perception points (12,6). Among departments and professions,the Pulmonary Division and physicians were more successful with respect to knowledge level. We found that the higher the knowledge level about TB, the lower the risk perception.