Çanakkale (Eceabat, Akbaş Şehitliği) orman yangınıyla bazı fiziksel ve kimyasal toprak özelliklerinin zamansal değişiminin belirlenmesi

The determination of temporal changes in the some physical and chemical properties of soil due to forest fire in Canakkale (Eceabat)

Özet

Özellikle Akdeniz tipi ekosistemlerde yangınların neden olduğu toprakların fiziko-kimyasal özelliklerinin değişmesi arazi bozulmasına neden olan faktörlerden biri olarak düşünülmektedir. Araştırma alanı Güney Marmara Bölgesi’ndeki Çanakkale’ nin Akbaş Şehitliği’nde Pinus bruita’nın baskın olduğu Akdeniz ekosisteminde yer almaktadır. Yangından 1 ay, 1 yıl, 2 yıl ve 3 yıl sonra yanan ve yanmayan alanlardan 0-5 cm derinlikten toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinde bünye, agregat stabilitesi, pH, elektriksel iletkenlik (EC), kireç (CaCO3), organik madde ve yarayışlı element (P, K, Ca ve Mg) analizleri yapılmıştır. Araştırma alanındaki yanan ve yanmayan toprakların kil, silt, kum yüzdeleri farklılık göstermemiştir. Akbaş’taki orman yangınında toprakların agregat stabilitesi ve pH’sı yanmayan alana göre yanan alanda daha yüksek olmasına rağmen istatistik olarak önemli fark bulunmamıştır. Çalışma alanında yanmayan topraklara göre yanan toprakların EC, organik madde, P, K, Ca ve Mg içerikleri artış göstermiştir. Akbaş’taki yanmayan alanlarda CaCO3 1.65 kat daha fazla saptanmıştır.

Abstract

The change of the physico-chemical properties of soils caused by fires can be considered as one of the leading factor for land degradation, especially in a Mediterranean type ecosystems. The study sites is located in a Mediterranean ecosystem dominated by Pinus brutia southern Marmara, Turkey (Akbas, Canakkale). Soil samples were collected from the surface layer (0-5 cm depth) of the burnt and unburnt areas, 1 month, 1, 2 and 3 years after the wildfire. Texture, aggregate stability, pH, electrical conductivity (EC), lime (CaCO3), organic matter and available element contents (P, K, Ca, and Mg) were analyzed in the soil samples. Differences were not observed in clay, silt and sand contents of burnt and unburnt soils in research site. Although aggregate stability and pH contents of burnt soils were higher than unburnt soils in Akbas, no statistically significant difference was found. EC, organic matter, P, K, Ca, and Mg contents of burnt soils compared to unburnt soils increased. CaCO3 contents of unburnt sections of Akbas were respectively 1.65 times higher than burnt sections