GIDA KATKILARININ ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

Özet

Son yıllarda gıda katkı maddelerinin başta endokrin sistemle ilgili bozukluklar olmak üzere, düşük doğum ağırlığı, nörogelişimsel bozukluklar, obezite, kardiyotoksisite, immün baskılanma, karsinojenik etki ve oksidatif stres gibi çok sayıda sistemi ilgilendiren sistemik sağlık sorunlarına yol açabildiği gösterilmiştir. Bu nedenle gıda katkı maddelerinin kullanımıyla ilgili şüpheler giderek artmaktadır. Gıda katkı maddeleri gıdanın üretilmesi aşamasında kullanılan renklendiriciler, koku vericiler ve çeşitli kimyasallar gibi direkt etki gösterebileceği gibi, gıdaların paketlenmesinde veya satışa sunum aşamalarında kullanılan, gıdayla teması olan boyalar, adhezivler, kâğıt, mukavva, plastik ve diğer polimer yapıda malzemenin neden olabileceği indirekt etkilenmeler de söz konusudur. Günümüzde yaygın kullanım alanı bulmuş olan 10.000’den fazla direkt veya indirekt gıda katkı maddesi olduğu bilinmektedir. Bunların her birinin ayrı ayrı insanlardaki sistemik etkileri, yol açtığı bozukluklar açık bir şekilde bilinmemekle birlikte, bu yazıda sık kullanılan gıda katkı maddeleri ve bunların insanlarda gösterilmiş sistemik olumsuz etkilerinin kanıta dayalı olarak tartışılması amaçlanmıştır.

Abstract

Inrecentyears,it hasbeen shown thatfood ADDİTİVescause endocrine disruption and also ADVerse health effects on other systems,suchaslowbirth- weight, neurODEVelopmental abnormalities, obesity,cardiotoxicity,immunosupression, carsinogenic effectandoXİDATİVestress. So, concerns about useoffoodADDİTİVesaregraduallyincreasing.FoodADDİTİVesarecategorizedintwogroups; directorindirectfoodADDİTİVes.Directfood ADDİTİVes are added to food during processing, such as colorings, flAVorings and Various chemicals. Indirect food ADDİTİVes contaminate food during packaging or manufacturing, such as ADHESİVes, dyes, coatings, paper, paperboard, plastic and other polymers. Nowadays, there are more than 10.000 chemicals which contaminate food, as direct or indirect food ADDİTİVes. The ADVerse health effects of all of these substances on different systems are not well-known, howeVer EVİDENCe-based health effects of some common food ADDİTİVes would be discussed in this manuscript.