Meslek dayanışması mı, vatan kurtarıcılığı mı?: II. Meşrutiyet döneminde bir memur örgütlenmesi olarak Mülkiye Mezunları Cemiyeti, 1908-1916

Professional solidarity or saving the fatherland?: The issue of professional organization of civil officials in the Second Constitutional Era and the Association of the School of Civil Service (Mülkiye) Graduates, 1908-1916

Özet

Bu yazı, Mülkiye Mezunları Cemiyetinin analizi üzerinden II. Meşrutiyet dönemi Osmanlı-Türk memur örgütlenmesi meselesine eğilmektedir. Bu özgül örgütlenme sürecinin, devletin hizmetkârı, temsilcisi ve gerektiğinde kurtarıcısı olarak memur şeklindeki köklü geleneksel algıyla, kendi özlük haklarını iyileştirmeye çalışan ve kendi grup çıkarları doğrultusunda örgütlenen profesyonel memur arasındaki paradoksu Osmanlı bağlamında nasıl ortaya çıkardığı tartışılmaktadır. Mülkiye Mezunları Cemiyeti üyelerinin örgütsel faaliyetleriyle İttihatçı iktidar arasındaki organik bağlar ve siyasi gerilimler de yazıda ele alınan meselelerdendir. Yazı ayrıca, memur algıları ve memur örgütlenmesine ilişkin II. Meşrutiyet dönemindeki deneyimle cumhuriyet dö- nemi arasında ne gibi farklılık ve süreklilikler olabileceğine dair yol açıcı bir tartışma açmayı hedefliyor.

Abstract

By analyzing the Association of the School of Civil Service (Mülkiye) Graduates, this essay focuses on the issue of professional organization of Ottoman-Turkish civil officials in the Second Constitutional Era. The essay tries to discuss how this specific associational experience exposed the paradox between the deep-rooted traditional perception of the civil official as a servant, representative and also when needed savior of the state and the professional civil official getting organized on behalf of his own profession to promote his professional personal rights within the Ottoman context. The Association s organic relations and tensions with the Committee of Union and Progress government, as well as the activities of its members, are among the major points that are dealt with. Concerning the perceptions of civil officials and their organizational experience, the essay also attempts to open a discussion about possible breaks and continuities between the Second Constitutional Era and Republican Turkey.