Mesafeli' devletten hizmetkâr' devlete: AKP'nin kısmi tanıma siyaseti

From a distanced state to a serving one: The partial recognition politics of AKP

Özet

Bu makalede Adalet ve Kalkınma Partisinin (AKP), özellikle Kürt hareketinin hak, statü ve demokratik özerklik talepleri karşında siyasal alanı yeniden düzenleyip sınırlamaya çalışarak devlet idaresini ve toplumsal bedeni nasıl dönüştürdüğünü tartışacağız. Bunu yaparken çözüm sürecinin ilan edildiği 2009 yılında AKP ve CHPli kanaat önderleriyle yapılan derinlemesine mülakatların yanında bu tarihten günümüze kimi önemli AKPli siyasi şahısların çeşitli vesilelerle verdikleri demeçler ve konuşmalar konu edilecek. Aynı zamanda AKPnin yayılmacı yeni Osmanlıcı vaadinin, toplumsal çeşitliliğin idaresi konusunda, Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) devletin nötrlüğü üzerinden kurguladığı evrensellik anlayışından nasıl farklılaştığını inceleyeceğiz. Toplumsal farkı inkar etmek yerine yeniden düzenleyip krize girmiş bir milliyetçilik biçimini daha etkili yeni bir milliyetçilikle ikame etmenin yollarını arayan bu yeni idari zihniyeti kısmi tanıma olarak tanımlıyoruz. Kısmi tanıma kavramı, müteşebbis bir akılla iş gören ve piyasa (hizmet) ideolojisi üzerinden toplumu hareketlendiren ve dönüşen devlet aklının popülist beden siyasetindeki muhafazakarlaşmayla nasıl eklemlendiğini tartışmamıza olanak veriyor. Kısmi tanımayı, şirketleşen devletin Kürt siyasi hareketinin eşitlikçi taleplerini ve siyasallaşan kimlikleri de-politize etme suretiyle muhayyel (muhafazakâr) milli cemaati yeniden kurma pratiği olarak tanımlıyoruz.

Abstract

This paper analyzes the ways in which the Justice and Development Party (JDP) has aimed to transform the art of governing difference as well as the national body politics, in large part, in response to Kurdish movement s demands for rights, staus and democratic autonomy. In so doing, the paper employs discourse analysis of nterviews that were conducted with several ideologues and leading figures of JDP and RPP in 2009 (the same year as the official announcement of the peace process), as well as public declarations and speeches of important political figures of JDP. The paper tries to demonstrate how the universal imaginary of neo Ottomanism which frames this new art of government differentiates from that of the Repub- lican Peoples Party (RPP) which is based on the myth of the neutrality of state. Partial recognition is the term we mobilize to understand this transformative process that has aimed at replacing the old secularist nationalism, which was in crisis, by another and more efficient (multiculturalist) conservative nationalism. The concept of partial recognition enables us to interrogate the articulation of the shift in the mentality of state, which now operates through the neoliberal logic of the enrepreneur and mobilizes people through a particular discourse of market (hizmet), with the transformation of populist body politics. Partial recognition is a de-politicization strategy adopted by the corporate state in order to domesticate the egalitarian universalism of politicized identities and construe an imagined (conservative) national body (millet).