İşçinin işin görülmesi sırasında meydana getirdiği eser üzerindeki telif hakları

Özet

Son dönemde fikrî mülkiyetin toplumların iktisadî, sosyal ve kültürel gelişmesindeki önemi giderek artmaktadı r. Bundan dolayı günümüzde fikir ve sanat eseri üretimi bireysel iş ve faaliyet alanı olmaktan çıkarak endüstriyel nitelikli bir faaliyete dönüşmekte, adeta bireysel yaratmadan toplu üretime geçiş süreci yaşanmaktadır. Bunun sonucu olarak yasa koyucular, fikir ve sanat ürünlerinin toplu üretim sürecine fizikî veya fikrî emeğiyle katılan kişi ile, bu alana yatırım yapan müteşebbisin menfaatlerinin dengelenmesini sağlamaya yönelik hukuk kuralları vazetme mecburiyetinde kalmaktadır. Türk Hukukunda istihdam ilişkileri kapsamında meydana getirilen eserler üzerindeki haklara ilişkin hususlar FSEKin 18(2) maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre işçi, memur veya hizmetlilerin işlerini yaparken meydana getirdikleri fikir ve sanat eseri üzerindeki hakları kullanma yetkisi kural olarak işverenlere verilmiştir. Bu makalenin konusunu, işçi-işveren ilişkileri kapsamında meydana getirilen eserler üzerindeki telif hakları oluşturmaktadır. Bu çerçevede önce işçi-işveren arasındaki hukukî ilişkin mahiyeti üzerinde durulmakta, arkası ndan da bu hukukî münasebet çerçevesinde işçi tarafından meydana getirilen eserin sahipliği ve eser üzerindeki hakların kime ait olduğu irdelenmekte, en son olarak da eser üzerindeki telif haklarının kimler tarafından hangi şartlar altında kullanılabileceğine temas olunmaktadır.

Abstract

Lately, the importance of intellectual property in terms of social, economical and cultural development of societies is getting increase day by day. Hereby, the production of literary and artistic works is becoming outside of individual activity, as if transforming from an individual creation to a process of collective manufacture. As a result, the legislators have enacted legislations in order to form a balance between the interests of the entrepreneurs and the people taking part with his intellectual and physical labor to the process of the production of literary and artistic works. In the Turkish Copyright Law, the copyright on the works created within the business relations is regulated by Article 18(2) of the Copyright Code. Under that provision, the copyright on a work created by a worker, a civil servant, or an employee in carrying out of their duties shall be exploited in principle by the employers who have them to employ. This essay deals with the issue of the copyrights on the works produced within the business relations between workers and employers. In this context, it firstly analysis the nature of the legal affairs of the parties, and secondly determines the authorship of the work and the copyright ownership on such works. As a final point, it indicates the matter of exploitation of rights, concentrating to the persons entitled to exploit as well as the requirements for the exploitation of rights.