TARİHSEL BOYUTUYLA TÜRKÇE‐ ÇİNCE DEYİM VE ATASÖZLERİNDE HEDİYELEŞMENİN KÜLTÜRLERARASI İLİŞKİSİ

CROSS‐CULTURAL RELATION OF GIFT GIVING IN TURKISH‐CHINESE PROVERBS AND IDIOMS FROM A HISTORICAL PERSPECTIVE

Özet

Sosyal etkileşimin ve bireyler arası iletişimin vazgeçilmez unsurlarından biri olan hediyeleşme geleneği,tarihsel yolculuğunda farklı şekillere bürünmüş olmakla birlikte, özü itibariyle hiçbir zaman önemini yitirmemiştir. Karşılıklılık, yardımlaşma, anlayış ve çıkar gibi çeşitli kavramlarla olan ilişkisi, hediye verme ve hediye almanın toplumlara göre değişen dinamik bir yapıya sahip olduğunu da göstermektedir. Bu açıdan bakıldığında hediyeleşme geleneği, Türk ve Çin kültürlerinde de gerek tarihsel süreçte gerek günü‐ müzde önemini ve değerini koruyan bir olgudur. Bu çalışmada, Türk ve Çin kültürleri arasında çok eski zamanlara dayanan hediyeleşme geleneğinin heriki dildeki deyim ve atasözlerine ne şekilde yansıdığı araştırılmıştır. Bu araştırmada, Türkçe ve Çincede hedi‐ yeleşme geleneğine atfedilen temel kavramlardan hareketle hediyeleşmenin ana hatlarıy‐ la tarihsel çerçevesi çizilmiş ve bu kavramların heriki dile ait deyim ve atasözlerinde ne şekilde yer bulduğu incelenmiştir. Türkçede, hediyeleşme ile ilgili kullanılan kırk adet deyim ve atasözü tespit edilmiş, bu deyim ve atasözleri anlamları yönünden gruplara ayrılmış ve Çincede karşılıklarının olup olmadığı araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler

Abstract

The tradition of gift giving being one of the most essential elements of social interaction and interpersonal communication has never lose its significance in essence,though it has changed shape in its historical journey. Relation of gift giving with different concepts such as reciprocity, helping each other, insightfulness and interest also shows that gift giving ortaking owns a dynamic structure that changes according to the societies. When viewed from this aspect, the tradition of gift giving is a fact maintaining itsimportance and worth in Turkish and Chinese cultures both historically and currently. The reflection of the gift giving tradition that dates back to old times between Turkish and Chinese cultures on the idioms and proverbs of both languages has been studied in this study. Historical framework of gift giving also has been drawn with the main lines and based on the main conceptsreferred to the gift giving tradition in Turkish and Chinese and the way of these conceptsto take part in the idioms and proverbs of both languages has been analyzed. Forty idioms and proverbs which are used in Turkish have been identified about gift giving and they have been classified according to their meaning and researched if they had a correspond in Chinese.