OSMANLI SU VAKIFLARI

Özet

Osmanlı Devletinde gerek devlet adamları gerekse halk; suyu, iyilik ve hayır yapmanın ve vakıf kurmanın bir aracı olarak görmüştür. Bugün farklı devlet kurumlan tarafırıdan yerirıe getirilen su hizmetleri, Osmanlı'da vaqular eliyle yürütülmüştür. Osmanlı Devleti, kendinden önce Selçuklu'nun, Bizans'ın ve Roma'nın yapımı su sistemlerini değerlendirmiştir. Bunlar, Osman Gazi'den devletin son dönemine kadar çoğurıluğu itibariyle faaliyetlerini sürdürmüştür. Zira Müslüman olan Osmanlı Devletinde su, insanî bir ihtiyacın ötesinde ibadet etmenin de bir ön koşulu kabul edilmiştir. Osmanlı Devletinin büyük şehirlerirıden küçük kasabalarına değin, birçok farklı karakterde su yapısı ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; çeşmeler, sebiller, şadırvanlar, su dolapları, suyollan, bentler, maksemler, maslaklar, su terazileri, sarnıçlar, hamamlar, havuzlar ve su kemerleridir. Sularla ilgili eserlerde suyolu nazırı, sebilci, saka, suyolcu, bölükbaşı, dolapçı ve âbkeş gibi görevliler hizmet ifa etmişlerdir. Vakıf sular çıkarıldıktan sonra, büyük suyollarırıa dâhil edilerek yerleşim yerlerine ulaştırılmış; buradan da valet kurumlarma veya şahıs evlerine intikal ettirilmiştir. Kişilere ve kurumlara sular, kiralama sistemi ile verilmiştir. Bu makalede, Osmanlı'nın kuruluşundan Cumhuriyet'e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.

Abstract

Osmanlı Devletinde gerek devlet adamları gerekse halk; suyu, iyilik ve hayır yapmanın ve vakıf kurmanın bir aracı olarak görmüştür. Bugün farklı devlet kurumlan tarafırıdan yerirıe getirilen su hizmetleri, Osmanlı’da vaqular eliyle yürütülmüştür. Osmanlı Devleti, kendinden önce Selçuklu’nun, Bizans’ın ve Roma’nın yapımı su sistemlerini değerlendirmiştir. Bunlar, Osman Gazi’den devletin son dönemine kadar çoğurıluğu itibariyle faaliyetlerini sürdürmüştür. Zira Müslüman olan Osmanlı Devletinde su, insanî bir ihtiyacın ötesinde ibadet etmenin de bir ön koşulu kabul edilmiştir. Osmanlı Devletinin büyük şehirlerirıden küçük kasabalarına değin, birçok farklı karakterde su yapısı ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; çeşmeler, sebiller, şadırvanlar, su dolapları, suyollan, bentler, maksemler, maslaklar, su terazileri, sarnıçlar, hamamlar, havuzlar ve su kemerleridir. Sularla ilgili eserlerde suyolu nazırı, sebilci, saka, suyolcu, bölükbaşı, dolapçı ve âbkeş gibi görevliler hizmet ifa etmişlerdir. Vakıf sular çıkarıldıktan sonra, büyük suyollarırıa dâhil edilerek yerleşim yerlerine ulaştırılmış; buradan da valet kurumlarma veya şahıs evlerine intikal ettirilmiştir. Kişilere ve kurumlara sular, kiralama sistemi ile verilmiştir. Bu makalede, Osmanlı’nın kuruluşundan Cumhuriyet’e kadarlq' süreçte suyun ne şeldlde temin edildiği ve kamuya dağıtıldığı; inşa edilen su yapılarının nasıl olduğu konu edinilmiştir.