ATALAY TAŞDİKEN SİNEMASINDA BEYŞEHİR VE YÖRESİ MEKÂN KULLANIMI VE KÜLTÜREL ÖGELER

BEYŞEHİR AND VİCİNİTY LANDSCAPES AND CULTURAL PATTERNS IN ATALAY TAŞDİKEN’S CİNEMATOGRAPHY

Özet

Lumiére Kardeşler’ in “bilimsel bir eğlence aracı” olarak tarif ettikleri sinematograf, icadından kısa bir süre sonra dünyaya yayılır. Bu yeni makinenin mucitleri, dünyanın çeşitli yerlerine operatörler göndererek ‘ilginç’ belge görüntüler çektirirler. Bu filmleri önce kendi ülkelerinde gösterirler sonra da çeşitli ülkelere pazarlarlar. Belge filmlerle başlayan sinemanın içerik serüveni kısa bir süre sonra öykülü filmlere evrilir. Sinemanın hem bir eğlence aracı, hem bir kültür taşıyıcısı hem de propaganda olarak kullanılabilen bir kitle iletişim aracına dönüşmesi fazla zaman almaz. Konuyla ilgili çalışma yapan araştırmacılar sinemanın izleyenler üzerinde çok farklı etkileri olduğunu ortaya koymuşlardır. Kısacası, bir film, bir filmden öte bir şeydir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de, Konya ilinin Beyşehir ilçesinde dünyaya gelmiş, Mommo: Kız Kardeşim (2009), Meryem (2013), Arama Moturu (2016) gibi filmler yapmış, ulusal ve uluslararası film festivallerinde birçok ödül almış olan Atalay Taşdiken’ in sinemasında, Beyşehir ve yöresi mekân kullanımı ve kültürel ögeleri irdelemektir. Yörede çekilen sinema filmleri hem ulusal hem de uluslararası film festivallerinde yarışmış, ödüller almış ve Almanya’dan Çin’e kadar çeşitli ülkelerde gösterilmiştir. Bu gösterimler, Beyşehir yöresinin tarihi ve turistik mekânlarının yanı sıra kültürel ögelerinin de uluslararası alanda tanıtımına büyük katkılar sağlamıştır. Literatür taraması aracılığıyla kuramsal altyapısı oluşturulan çalışmada niteliksel araştırma yöntemi kullanılmıştır.

Abstract

Soon after its invention, the cinematograph, described by the Lumiére Brothers as a “scientific mode of entertainment,” spread throughout the world. Sending operators to various places around the world the inventors of this machine shot interesting actuality images. They first showed these films in their own countries, and then marketed them in other countries as well. With its beginnings in actuality films, the course of cinema soon evolved into films that told stories. It did not take long for cinema to transform into a mass medium of communication useful not only for entertainment but also as a carrier of culture and propaganda. Researchers on the subject have shown that cinema has many effects upon the viewer. In short, a film is not just a film; it is much more. This project examines filmmaker Atalay Taşdiken’ s use of space and cultural elements in and around his birthplace of Beyşehir in Turkey’s Konya Province. Taşdiken’s films, including Mommo: My Sister (2009), Meryem (2013), and Search Engine (2016) have received awards in many national and international film festivals, and shown in many different countries from Germany to China. In addition to presenting Beyşehir’s historical and touristic sites, these films also contribute greatly to the introduction of its local culture to the world. Qualitative research method was used in study which theoretical infrastructure is established through literature review.