1990 SONRASI TÜRKİ YE Sİ NEMASINDA YAŞLILIK TEMSİ LLERİ

Özet

Doğ al biyolojik bir süreç olarak ele alındığ ında tıp biliminin bir alt dalı olan yaş lılık olgusu, dünya nüfusundaki yaş lı sayısının artmasına bağ lı olarak kazandığ ı öneml e birlikte giderek toplumsal bir boyut da kazanmış ve kısa zamanda gereontoloji (yaş lanma ve yaş lanma bilimi) adı altında disiplinler arası bir alanda konumlandırılmış tır. Yaş lılık olgusunun toplumsal boyutu, yaş lının verili sistem içerisindeki konumu ve bu konumu belirleyen sosyo ekonomik ve sosyo kültürel koşullar gibi alt baş lıklarla ilgilidir ve bu alt baş lıklar da mevcut politik uygulamaların bir yansıması niteliğ indedir. Bu çerçeveden bakıldığında, köken olarak geleneksel bir toplum olan Türkiyede yaş lılık olgusuna ya da yaş lıların bu günkü konumlarına ilişkin bir değ erlendirmenin, modernleş me sürecinden ve bu sürecin özgün sosyo kültürel ve sosyo ekonomik koşullarından bağ ımsız olması mümkün görünmemektedir. Yaş lıla ra iliş kin söz konusu konumun baş ta batılı ülkeler olmak üzere çağ daş toplumların genelinde yeni bir 'öteki'ne doğ ru kayma gösterdiğ i düşünülmektedir. Bu bağ lamda modernleş me süreci içerisindeki geleneksel toplumlarda da bu ötekileş tirme sürecinin er ya da geç başlayacağ ını öngörmek mümkündür. Bu sürecin sinemadaki yansıması ise yaş lılık olgusunun sinemadaki temsiliyet biçimleri açısından ilgi çekici görünmektedir. Bu çalış mada yaş lılık olgusunun temsiliyet biçimleri, modernleş me sürecinin Türkiyedeki sosyo politik ve sosyo kültürel yansımaları perspektifinde incelenecektir. Bu bağ lamda 1990 sonrası Türkiye s inemasında yaş lılık olgusunun nasıl temsil edildiğ i, bu temsiliyetin yeni bir 'öteki' inşasına hizmet edip etmediğ i ve egemen yaşlılık algısının yeniden üretilmesi yerine alternatif bir temsiliyetin ortaya konulup konulmadığı gibi değ i ş kenler sorgulanacaktır. Çalış mada niteliksel içerik analizi yöntemi kullanılacak ve seçilen filmler yukarıdaki sorular çerçevesinde analiz edilerek sosyolojik bir perspektiften eleştirel bir bakış açısı ile yorumlanacaktır.

Abstract

Taken as a natural biological process, the phenomenon of old age as a sub- branch of medical science has gradually gained a sociological dimension due to the significance it gained with the increase in old age population in the world; and in a short time it has been positioned as an interdisciplinary field called gerontology (aging and the science of aging). The sociological dimension of the phenomenon of old age involves the position of the old aged in the given system and other factors such as socioeconomic and sociocultural conditions that determine this position; and these factors constitute the reflection of the current policies. From this point of view, an evaluation concerning the phenomenon of old age or the current position of the old aged in Turkey, where lives a society with traditional roots cannot be considered independent from the modernisation process and the distinctive sociocultural and socioeconomic conditions of this process. The position concerning the old aged is thought to be shifting to a new other in contemporary societies, especially in the western countries. In this respect, it is possible to predict that this othering process will eventually start in traditional societies as well. The reflection of this process in cinema seems interesting in terms of representations of the phenomenon of old age in cinema. In this study, the representations of the phenomenon of old age will be examined in terms of socio- political and sociocultural reflections of the modernisation process. In this regard, several variables will be questioned, such as how the phenomenon of old age is represented in the Turkish cinema after 1990; whether this representation contributes to building a new other; whether an alternative representation is presented instead of reproducing the prevailing perception of old age. The study will be based on the qualitative content analysis of the selected films that will be analysed in terms of above mentioned questions and will be interpreted with a critical point of view through a sociological perspective.