DİJİTALLEŞEN TİCARET: YAŞLI DOSTU E-TİCARET SİTELERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Özet

Küreselleşmenin ve teknolojik gelişmelerin de etkisi ile rekabet baskısı işletmeler tarafından daha fazla hissedilir hale gelmiştir. Neredeyse her faaliyetin başına getirildiği gibi “e” ön ekini alarak dijital platforma taşınan ticari faaliyetler şirketleri hem tehdit etmekte, hem de onlara sonsuz fırsatlar sunmaktadır. İşletmeler bir yandan yeni pazarlara ulaşma imkanı yakalarken, bir yandan da stok ve haberleşme gibi giderlerini azaltma şansı yakalamaktadırlar. Diğer taraftan internete erişebilen her işletmenin eşit imkanlara sahip olmasından dolayı da rakip sayısı artmaktadır. Müşteri perspektifinden bakılacak olursa bol çeşit ve ucuz fiyatlı ürünlere zaman ve mekandan bağımsız olarak ulaşabilme imkanları karşımıza çıkmaktadır. Bunların da ötesinde söz konusu faaliyetlerin ülkelerin ekonomilerini canlandırması da söz konusudur. Çeşitli istatistikler incelendiğinde farklı etkenlerden dolayı dünya nüfusunun giderek yaşlandığı, yaş lı bireylerin bilişim teknolojilerini ve interneti kullanım oranlarının arttığı ve yaşlı bireylerin interneti sadece haber okumak için değil aynı zaman da alışveriş için de yoğun olarak kullandıkları görülmektedir. Elde edilen bu bilgiler, internet ortamında faaliyet yürüten başta ticari kuruluş olmak üzere tüm aktörlerin tasarımlarında yaşlı bireyleri de gözetmeleri gerektiği konusunda uyarıcı niteliğindedir. Gelecek öngörüsüne sahip işletmeler web sitelerini yaşlıların kullanımına uygun hale getirip, bu kitleyi kendilerine çekerek avantaj elde edebilir ve rakiplerine üstünlük sağlayabilirler. Dolayısı ile internet sitelerinin yaşlı dostu olup olmadıklarının araştırılması bir çalışma alanı olarak belirmektedir. İnternette faaliyet gösteren pek çok farklı sektör için uygulanabilecek araştırma konusu bu çalışmada elektronik ticaret siteleri özelinde mercek altına alınmaktadır. Alexa şirketinin sunmuş olduğu Türkiye’deki ilk 50 web sitesi arasında bulunan ve Hürriyet Gazetesinin yayınlamış olduğu “Türkiye’deki en başarılı 10 e-ticaret sitesi” başlıklı haber kapsamındaki elektronik ticaret siteleri ile örtüşen 10 e-ticaret sitesi çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Söz konusu 10 e-ticaret sitesi Ulusal Yaşlanma Enstitüsü tarafından yayınlanan “Making Your Website Senior Friendly” belgesindeki yaşlı dostu web sitesi kriterleri esas alınarak incelenmiştir.

Abstract

With the impact of globalization and technological developments, the pressure of competition has become more felt by companies. Commercial activities carried on a digital platform, taking the prefix "e" as it is attached to almost every activity, both threaten companies and offer endless opportunities for them. Businesses are both able to reach new markets and they have the chance to reduce costs such as stock and communication. On the other hand, the number of competitors is increasing due to the fact that every company with internet access has equal opportunities. From the customer's point of view, there is the possibility of reaching various types of cheap products independently from time and place. Beyond these, it is also the case that the activities of these companies revitalize the economies of the countries. When various statistics are examined, it is seen that the world population is getting older due to different factors, the elderly individuals have increased their information technologies and internet usage rates, and they are using the internet not only for reading news but also for shopping. The information obtained is a warning that all actors, especially commercial organizations operating on the internet, should pay attention to elderly people in their designs. Businesses with future visions can make their websites suitable for the use of the elderly, attracting them and getting advantage over their competitors. Therefore, researching whether or not internet sites are elderly friendly appears as an area of study. The research topic, that can be applied to many different sectors operating on the internet, is focused on electronic commerce sites in this study. 10 e-commerce sites, which are among the top 50 websites in Turkey as published by Alexa company and are listed in the news article published by Hurriyet newspaper titled “top 10 most successful e-commerce sites in Turkey”, constitute the sample of this study. These 10 e-commerce sites have been reviewed based on the elderly friendly website criteria in the "Making Your Website Senior Friendly" document issued by the National Aging Institute.