BİYOTIP SÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİNİN İÇ HUKUKTAKİ DÜZENLEMELERE ETKİSİ

THE EFFECT OF THE CONVETION ON HUMAN RIGHTS AND BIOMEDICINE (OVIEDO CONVENTION) ON DOMESTIC LAW REGULATIONS

Özet

Ortak bir biyoetiğin oluşumunda insan hakları çerçevesinde veözellikle insan onuruyla bağlantılı bir hat oluşturan Biyoloji ve TıbbınUygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korun-ması Sözleşmesi: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi, biyoetik mesele-lerini insan hakları çerçevesine oturtan ilk bağlayıcı insan hakları belge-sidir. Bu çalışmada; Biyotıp Sözleşmesinin iç hukuktaki düzenlemelereetkisi ele alınırken, Sözleşmenin 6. maddesi (Muvafakat Verme Yetene-ği Olmayan Kişilerin Korunması) bağlamında, genel önleyici aşı zorun-luluğuna dair yasal düzenleme bulunmaması sorunu; Sözleşmenin 9.maddesi (Önceden Açıklanmış İstek) bağlamında, hastanın tıbbi yaşamiradesini ortaya koyabileceği hukuki vasıtalara ilişkin yasal düzenlemebulunmaması sorunu; Sözleşmenin 18. maddesi (Tüpte (in vitro) Embri-yonlar Üzerinde Araştırma) bağlamında embriyonik kök hücre çalışma-larındaki yasal belirsizlik sorunu ve son olarak, Sözleşmenin 21.maddesi(Ticari Kazanç Yasağı) bağlamında hekim-hasta ilişkisinin tüketici hu-kuku kurallarına tabi tutulması sorunu üzerinde genel bir değerlendirmeyapılmıştır.

Abstract

Convention for the Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with regard to the Application of Biology and Medicine: Convention on Human Rights and Biomedicine, which forms a line in the framework of human rights and in particular in connection with human dignity in the formation of a common bioethics, is the first binding hu- man rights document to place bioethical issues in the context of human rights. In this study; the question of the lack of legislation on general preventive vaccination requirement related to Article 6 of the Conven- tion (Protection of persons not able to consent); the question of the ab- sence of a legal instruments on patients’ medical living will, related to Article 9 of the Convention (Previously expressed wishes); a general assessment of the issue of legal uncertainty in embryonic stem cell stu- dies in the context of Article 18 of the Convention (Research on embryos in vitro) and, finally, the question of subjecting physician-patient relati- ons to consumer law rules in the context of Article 21 (Prohibition of financial gain) were generally evaluated within the context of effect of The Biomedicine Convention on domestic law regulations.