Cuma Namazının Sünnetleriyle İlgili Rivayetlerin Değerlendirilmesi

Özet

Hz. Peygamber, kıyamet günü Müslüman kulun hesaba çekileceği ilkamelin namaz olduğunu, farz namazlardan noksan olanların nâfile namazlarla tamamlanacağını ve kulun Allah’a farzlarla yaklaşıp nâfilelerle yakınlaşmayı sürdürdüğünü haber vermiştir. Dolayısıyla nâfileler, Allah’a yakınlaşmayı sürdürmeye, sevap elde etmeye ve farzlardaki noksanlığın tamamlanmasına sebep olması yönüyle önem arzetmektedir. Nâfile namazlardan biri decuma namazı öncesi ve sonrası kılınan namazlardır. Cuma namazından önceve sonra kılınan ilk ve son sünnet denilen namazlarla ilgili rivayetler ve bunların sıhhat durumları incelendiğinde Hz. Peygamber’in cuma namazındansonra farklı rekâtlarda namaz kıldığı ve kılınmasını teşvik ettiği, cuma namazından önce kıldığına dair sahih ve sarih bir rivayet bulunmadığı görülmektedir. Ancak Hz. Peygamber’in bazı genel ifadeleri, bu namazı kıldığına dairzayıf rivayetler ve bazı sahâbe uygulamaları dikkate alınarak cumanın ilksünneti olduğu hatta bunun iki veya dört olarak müekked sünnet olduğu dasöylenmektedir. Bu makale, Hz. Peygamber ve sahâbenin cuma namazındanönce ve sonra namaz kılıp kılmadıklarına dair rivayetler ile kıldıkları namazların rekât sayılarını belirten rivayetleri sunmayı, bunların sıhhatlerinin tespitini ve ilgili yorumları nakledip değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Abstract

Prophet (pbuh) has given notice that the Salah [prayer] is the first deed in which the Muslim servant will be brought to account on the Day of Judgement. The Prophet (pbuh) also informed that if the believer’s obligatory (fardh) prayers are lacking this will be made up from voluntary (nawafil) prayers and that the servant comes close to Allah by fulfilling obligatories and continues to draw near to him with voluntary deeds. One of nawafil is the prayer which is performed before and after the obligatory Friday prayer. When we examine the Prophetic narrations about those prayers -which is also called the first and the second sunnah- and their authenticity, we witness that the Prophet (pbuh) performed prayers in differing raka’ah numbers after the obligatory Friday prayer and urged to it, but there is no authentic and clear traditon indicating that He (pbuh) perfomed any prayer before it. However, by taking into account some general statements of Prophet (pbuh), some weak narrations and some practices of companions it has been said that the Friday prayer has a sunnah before it and moreover it is a Sunnah Muakkadah (stressed sunnah) which is performed in two or four raka’ahs. This article aims to present the narrations about whether the Prophet (pbuh) and companions used to perform any prayers before and after the obligatory Juma’ prayer and their number of raka’s, to determine their authenticity and to evaluate them by reporting the comments about them.