Klasik Mantık Açısından Çok Değerli ve Bulanık Mantık Sistemleri

Özet

Klasik mantığın iki değerli sisteminin varlıktaki çeşitli ara durumları karşılamada yetersiz kaldığı tezi çok değerli ve bulanık mantık sistemlerinin geliştirilmesine yol açmıştır. Bu sistemler söz konusu sınırlamanın yanlış olduğunu ileri sürerler. Klasik mantığın temel ilkelerinden olan üçüncü halinimkânsızlığı hatta çelişmezlik ilkelerine karşı çıkar ve bir şeyin aynı anda hemvar hem yok ve ne var ne yok olmasında bir engel olmadığını iddia ederler.Ne var ki kanaatimize göre bu iddiaların aksine, varlıktaki ara durumları karşılamada klasik mantığın çift değerli hakikat sisteminden kaynaklanan biryetersizlik söz konusu değildir. Üçüncü halin imkânsızlığı ve çelişmezlik ilkeleri ile dış dünyadaki ara durumlar birbirinden ayrı şeylerdir. Üçüncü halinimkânsızlığı ilkesi, bu ilkeyi reddettikleri düşünülen diğer mantık sistemleritarafından da kaçınılmaz olarak kabul edilmiştir. Çok değerli ve bulanık mantık sistemlerinin, klasik mantığın çift değerli hakikat sistemini aştığını değilonun belli bir bölümüne karşılık geldiğini söylemek daha doğru olur. Klasikmantığa yönelik bu eleştirilerde, yanlış bilgi ve eksik araştırma kaynaklı önkabuller kadar tasavvurlara ilişkin tartışmanın tasdiklere ilişkin alana taşınması ve mevhûm ile ma‘kûlün birbirine karıştırılmasının da etkisi vardır.

Abstract

The thesis that the two-valued system of classical logic is insufficient to explain the various intermediate situations in the entity, has led to the development of many-valued and fuzzy logic systems. These systems suggest that this limitation is incorrect. They oppose the law of excluded middle (tertium non datur) which is one of the basic principles of classical logic, and even principle of non-contradiction and argue that there is no obstacle for things to both exist and not exist and to exist or not exist at the same time. However, in contrast to these claims, to our opinion, there is no inadequacy in the twovalued system of classical logic in explaining the intermediate situations of existence. The law of The law of excluded middle and principle of noncontradiction, and the intermediate situations in the external world are separate things. The law of excluded middle has been inevitably accepted by other logic systems which are considered to reject this principle. The many-valued and the fuzzy logic systems do not transcend the classical logic’s two valued system but it would be more accurate to say that it corresponds to a certain part of it. Misconceptions from incorrect information and incomplete research are effective in these criticisms. Moving the discussion about the intellectual conception (tasawwur) into the field of judgmental assent (tasdiq), and confusion of the mawhum (imaginable) with the ma‘kûl (intellegible) are also effective in this criticisms.