Dergiler / Tarım Ekonomisi Dergisi / 2018 / Cilt: 24 - Sayı: 2
Sulama Birliklerinin Ekonomik ve Kurumsal Performansının Karşılaştırmalı Değerlendirmesi: Batı Ege Örneği
- Sayfa
- 109–115
- DOI
- —
Özet
Sulama sistemlerinin etkinliklerinin bazı performans göstergeleri kullanılarak belirlenmesi ve benzer özelliklere sahip diğer sulama sistemlerinin etkinlikleri ile kıyaslanması yoluyla sulama birliklerinin zayıf ve güçlü yönleri ortaya konmakta ve gerekli önlemler alınmaktadır. Çalışmada Aşağı Büyük Menderes Havzasında yer alan Akçay Sağ ve Sol Sahil, Aydın Ovası ve Söke Ovası Sulama Birliği ile Aşağı Gediz Havzasında yer alan Menemen Sağ ve Sol Sahil Sulama Birliklerinin ekonomik ve kurumsal performansları değerlendirilmiştir. Çeşitli araştırmacıların önerdiği sulu tarımda performans değerlendirme göstergelerinden seçilen ekonomik ve kurumsal göstergeler kullanılarak, sulama birliklerinde etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirilen yıllar için sulama birliklerinin ortalaması; su ücreti toplama etkinliği değerleri için % 62.6-101.8, birim alana düşen toplam işletme-bakım-yönetim gideri değerleri için 58.2-87.6 TL/ha, sulama alanı personel yoğunluğu için ise 167.3-679.6 ha/personel aralığında değişmiştir. Çalışma sonucunda; bazı sulama birliklerinde hedeflenen su ücreti toplama etkinliği değerlerine ulaşılmış, birim alana düşen toplam işletme-bakım-yönetim gideri değerleri yönünden daha iyi performans sergilemelerinin sulama altyapısının ve hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Söke, Menemen Sağ ve Menemen Sol Sahil Sulama Birliklerinde özellikle personel istihdamı konusunda benzer özellik gösteren sulama sistemlerindekine oranla yetersizlikler olduğu saptanmıştır.
Abstract
Irrigation management transfer is an important process in improving irrigation systems performance. In this study, the management transfer of the Akçay Right and Akçay Left Bank, Aydın and Söke Water User Associations located in Lower Büyük Menderes Basin and Menemen Right and Menemen Left Bank Water User Associations located in Lower Gediz Basin were evaluated in terms of economic and institutional performance. The irrigation management transfer programme was assessed using three performance indicators for ten years before and after the transfer during the period 2000–2009. According to the results, the mean values of the water fee collection efficiency varied between 62.6-101.8%; total management-operation-maintenance cost of unit irrigation area values ranged between 58.2-87.6 TL/ha and staff intensity per irrigation area varied between 167.3-679.6 ha/staff. By the end of the study it was determined that, the targeted water fee collection efficiency was reached in some of the water user associations. The evaluated water user associations need to better perform in terms of total management-operation-maintenance cost of unit irrigation area in order to sustain the irrigation services and irrigation schemes infrastructure. Söke, Menemen Right and Menemen Left Bank Water User Associations were determined to be inadequate in terms of irrigation staff employment in comparison to the water user associations than those having similar functions.