Side unguentariumları ışığında dinin kapların kullanım alanları üzerindeki etkileri

In the light of the unguentariums of side, the effect of religion over the usage of pots

Özet

Anadolu’da çanak - çömlek yaklaşık M.Ö. 8. binden itibaren görülmeye başlar. Gelişen teknolojiyle birlikte çömlek üretiminde nitelik ve nicelik yönünden artış gözlenir. Bu süreçte, toplumlardaki yönetim ve dinsel değişim, mimari ve diğer alanlarda olduğu gibi seramiklerinde kullanım alanlarına yansımıştır. Side Geç Antik Çağ unguentariumları ışığında toplumlardaki sosyal, siyasal ve özellikle dinsel değişikliklerin kullanılan malzemeler üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Hellenistik ve Erken Roma Dönemleri’nde yaygın olan unguentariumların Anadolu’daki genel dağılımlarına bakılarak, bu kap türünün Hıristiyanlık sonrası kullanım alanlarının nasıl değiştiği anlatılmaya çalışılmıştır. Unguentariumlar, Geç Antik Çağ’da Hıristiyanlık inancına uygun bir işlevle yeniden ortaya çıkmış ve oldukça geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Hellenistik ve Erken Roma Dönemi’nde yoğunlukla Nekropollerde bulunan unguentariumlar, Hıristiyanlıkla birlikte Metropol olan ya da Piskoposluk merkezlerinin bulunduğu kentlerde, kutsal alanlarda ve günlük hayatın geçtiği mekânlarda ele geçmiştir. Hıristiyanlık öncesi var olan bu kap türü Hıristiyanlıkla birlikte o dinin inancına uygun parfümeri ve daha çok kutsal sıvıların taşınmasında kullanılmaya başlanmıştır. Sadece unguentariumlar değil diğer seramiklerin de işlevleri, sosyal siyasal ve dinsel yeniliklerle birlikte değişmiştir.

Abstract

In Anatolia, pottery have began to be produced since B.C. 8 thousands. With the improved technology, the production of pottery becomes well-qualified and begins to increase. As the change of administration in societies and religious change affect architecture and other fields, they also change the uses of ceramic. In the light of the unguentariums of Side Late Antic Era, the effect of social, political and especially religious changes in societies over the usage of materials is introduced. In Anatolia, considering the general distribution of unguentariums, which are common in the Hellenistic and Early Roman Era, how the usage of this kind of cases/pots are changed after Christianity is tried to be explained. Unguentariums appeared again in the Late Antique Era in an acceptable form for Christianity and expanded to a quite wide area/geography. Existed densely in Nekropolises in Hellenistic and Early Roman Era, unguentariums are found in the cities that became metropolises with Christianity ordioceses, in the holy areas and in the life spaces. This kind of pots that existed before Christianity, began to be used to keep the perfumes that were appropriate for the religious belief and to keep the sacred things. The function of both the unguentarium and other ceramics are varied with social, political and religious changes.