Pisidia'da "Gömü Geleneklerinin" Işığında Kültürler Arası İlişkiler

Özet

“Pisidia” ilk olarak Ksenephon’un Anabasis’inde karsıma çıkar (1.1.11). Bölge Pers’lerin Anadolu’yu ele geçirdigi M.Ö. 547/546 tarihine dek önce Frig, daha sonra ise Lydia yönetimindedir. Bu tarihten itibaren Büyük İskender’in Anadolu’yu fethine dek, tüm Anadolu toprakları gibi, Pers yönetimindedir. Diadokhlar Döneminde çesitli çatısmalar ve el degistirmelere maruz kalmıs, Agustus zamanında, M.Ö. 25 dolaylarında, Roma’nın Galatia eyaletine dahil edilmistir. Roma uygarlıgının bölgeyi etkisi altına alması baslangıçta çok yavas olduysa da kentlesme M.S. 2. yüzyılda hız kazanmıs ve bölge Roma yapılarıyla donanmıstır. Bu tarihsel çerçeve, Pisidia’nın uzun dönemler boyunca, çesitli kültürlerle karsı karsıya kaldıgını göstermektedir. Bu durum Büyük İskender’in ordusuyla birlikte ve özellikle de Diadokhların yönetiminde güçlenerek artmıs, Roma Döneminde de devam etmistir. Arkeolojik buluntular, Pisidia’lı unsurların Hellen ve Roma’lı ögelerle karısarak kullanıldıgını göstermektedir. Dikdörtgen osthotekler üzerindeki kapı betimlemeleri ve “kapı tipi” mezar stelleri Frig ve Lydia etkisinin uzun dönemler boyunca yasamıs olduguna isaret etmektedir. Bu etki M.Ö. 6. yüzyılda tümülüslerin kullanımında da görülmektedir (Sekil 2, Resim 1 ve 2). Bu tümülüslerden birinde ele geçen mezar stelleri onia, Pers ve Lydia etkilesimini yansıtmaktadır (Resim 3).

Abstract

Xenephon is the first writer who mentions the name of “Pisidia” (1.1.11). This region was under the control of Phrygia and then Lydia up to Persian invasion in 547/546 BC. Following this invasion Persian rule that had already existed in the rest of Anatolia were established in Pisiadia until Alexander’s conquest. After the death of Alexander some bitter conflicts were happened. Pisidia becomes a part of the Galatia during Augustus rule in 25 BC. This brief interpretation of history of the region shows clearly that different cultures come across in Pisidia. This interaction increase during Alexander’s conquest and after his death and continued during the Roman rule. Archaeological finds show that Pisidian elements were used together with Greek and Roman one’. “Symbolic Doors” on the rectangle shaped osthoteks and “Symbolic Door” stelae reflect the long continuation of the Phrygian and Lydian effect. This can be followed in usage of the different type of tumuli during 6th century BC (Map 2, Figure 1and 2). The stelae from on of these tumuli are reflecting the intermixing of Ionian, Persian and Lydian influences (Figure 3).