Dergiler / Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi / 2007 / Sayı: 42
Cengizhan'ın İki Valis, Mahmut Yalavaç ve Yeh-Lu Ch'u-Ts'ai: Devlet İdare Anlayışları ve Uygulamaları
- Sayı
- 2007 · Sayı: 42
- Sayfa
- 229–242
- DOI
- —
Özet
Cengiz'in müşavirleri ve aynı zamanda valileri olan Mahmut Yalavaç ve Yeh-lu Ch'u-ts'ai, devlet erkanı arasında çok önemli bir yer tutarlar. Mahmut Yalavaç'ın vergi prensibini onaylaması, Cengiz'in nezdinde önemini arttırır. İki maliyeci arasında rekabet oluşmaya başlar. Ögedey Kaan döneminde Yeh-lu Ch'u-ts'ai, en yüksek makama çıkar, rakibi Mahmut Yalavaç'ı merkezden uzaklaştırır. Yeh-lu Ch'u-ts'ai, iktidardaki yetkisini Çin'in gelişmesi için kullanır. Devlet idaresinde, bürokratik yönetimi daha doğru bulur. Askeri aristokrasiyi sarsmak için uygulanan reformlar netice verir. Maliye işleri, devlet yönetiminde muhalefete yol açar. 124Ö'h yıllara doğru devlet bünyesinde belirgin şekilde farklı gruplar ortaya çıkar. Yeh-lu Ch'u-ts'ai politikasında başarılı olur.
Abstract
Makhmud Yalavach and Yeh-lu Ch'u-ts'ai, advisors and governors of Jingiz Khan, had a very significant place among state authorities. Jingiz Khan regarded Makhmud Yalavach even more highly after Yalavach gave his support to taxing principles. This led to rivalry between the two economists. During the reign of Ugedey Khaan, Yeh-lu Ch'u-ts'ai was promoted to the highest position, and removed his rival Makhmud Yalavach from the state centre. He also used his power in government to develop China further and preferred the bureaucratic method in governing the state. He administered effective reforms to weaken the country's military aristocracy. Financial affairs created an opposition in government, and around 1240s opposing sects appeared in state administration. Yeh-lu Ch'u-ts'ai became successful in his policy.