Derleme Sözlüğü'nde Kahramanmaraş Kelimelerinin Dağılımı ve Ses Bilgisi Özellikleri

Variations of Kahramanmaraş Dialectical Data in Derleme Sözlüğü (Compilation of Turkish Words) and Their Phonological Properties

Özet

Bölgeler arasındaki ağız sınırlarını ve geçişlerini tam olarak belirleyebilmek için aynı setten oluşan kelimelerin belirlenen yerleşim birimlerinde sorgulanması gerekir. Her ne kadar bugün Türkçe için böyle bir veriye sahip olmasak da bu konuda Derleme Sözlüğü'ndeki kelimelerle de bazı genellemelere ulaşmak mümkündür. Bu çalışmada Anadolu ağızları için çok kıymetli olan Derleme Sözlüğü'ndeki Kahramanmaraş bölgesine ait kelimelerin Kahramanmaraş ilçeleri arasında ağız farkı oluşturup oluşturmadıkları araştırılmıştır. Derlenen kelimeler arasında yapılan özdeşlik, benzerlik ve farklılık gruplandırmasında bazı bölgelerin birbirine çok benzediği ortaya çıkmıştır. Ağız özellikleri açısından birbirine en yakın ilçeler Elbistan ve Afşin'dir. Afşin kelimeleri Göksun kelimeleriyle de büyük benzerlikler göstermektedir. Diğer taraftan Kahramanmaraş kelimeleri sırasıyla Afşin, Elbistan ve Göksun kelimeleriyle de belli oranda benzeşmektedir. Derlenen kelimelerdeki bazı ses bilgisi özellikleri de Kahramanmaraş bölgesindeki ağız farklılaşmalarına işaret etmektedir

Abstract

To identify the geographical borders and continuum of dialects, a set of words needs to be prepared and this set should be tested in every possible region. Although we don't have this kind of data for Turkish today, some generalities can be reached with the words in Derleme Sözlüğü. The aim of this article is to examine the dialectical data of Kahramanmaraş in Derleme Sözlüğü and to show whether the words represent the dialectical properties in the Kahramanmaraş region or not. The dialectical data are classified as identicalness, similarity and differences. This kind of grouping indicates that some towns resemble each other in terms of identicalness, especially Afşin and Elbistan. The data from the Göksun region also show that the words from Göksun are common with the words from Afşin to a great extent. On the other hand, Kahramanmaraş words resemble Afşin, Elbistan and Göksun words respectively. Some phonological properties of the collected data show dialectical differences in the Kahramanmaraş region.