KARBOĞAZI SAVAŞI’NDA ESİR ALINAN FRANSIZ TABURU ve KAYIP BAYRAK MESELESİ

Özet

I. Dünya Savaşı’ndan sonra Çukurova bölgesinin elde tutulmasınısağlamak hususunda son derece stratejik bir öneme sahip olan Pozantı,27 Aralık 1918’de “Verdün Kahramanı” olarak da bilinen BinbaşıMesnil komutasındaki güçlendirilmiş bir tabur vasıtasıyla işgaledilmiştir. Milli Kuvvetlerin Adana’da teşkilatlanması sonrasındabu derece stratejik öneme sahip olan bir yerin Fransız işgali altındakalmasına izin verilmek istenmemiştir. Pozantı Kuşatması neticesindeBinbaşı Mesnil, taburu ile Pozantı’yı terk etmek zorunda kalmıştır.Milli Kuvvetlerin Karboğazı’nda kurdukları pusu neticesinde 200’ünüzerinde kayıp veren Fransız taburu 23 subay ve 650 eri ile teslimolmak zorunda kalmıştır.Milli Mücadele tarihimizde 40 kişilik bir kuvvetle elde edilenbu zafer, Cumhuriyet döneminde Yeni Adana Gazetesi imtiyaz sahibiAhmet Remzi Bey (Yüreğir) ile Türk Sözü Gazetesi imtiyaz sahibiFerid Celal Bey’i (Güven) karşı karşıya getirmiştir. Farklı konulardadaha öncesinde de karşılıklı suçlamaların yöneltildiği bu iki gazetedenTürk Sözü Gazetesi’nin “Menil Taburunun Bayrağı” başlıklı haberiile esir Fransız tabur bayrağının Ahmet Remzi Bey tarafındanFransızlara satıldığı iddiası konuyu bambaşka bir boyuta taşımıştır.Bahsi geçen iddianın amacı halk nazarında Ahmet Remzi Bey’iitibarsızlaştırmaktır. Tartışmalar halkın ilgisini çekmiş, siyasetçilerve halk uzun süre Tabur Bayrağı meselesi ile meşgul olmuş ve sorunmahkemeye taşınmıştır. 13 Temmuz 1930 tarihli bir haber ile başlayan Tabur Bayrağı tartışması 15 Ocak 1932’de Adana Asliye CezaMahkemesi’nin kararına kadar devam etmiştir.Bu çalışmada iki gazete arasındaki iddiaların ve suçlamalarıntamamının incelenmesi yerine sadece Fransız Tabur Bayrağı’nınakıbeti ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, birincil kaynakolarak; Türk Sözü ve Yeni Adana Gazeteleri ile olayın şahitleriiçerisinde yer alan şahısların anılarından istifade edilmiştir.

Abstract

Pozantı, which had a very strategic importance in ensuring the holding of the Çukurova region after World War I, was occupied by a fortified battalion commanded by Major Mesnil, also known as the “Hero of the Verdün” on December 27, 1918. After the organization of the National Forces in Adana, it was not desired to allow a place of such strategic importance to remain under French occupation. As a result of the siege of Pozantı, Major Mesnil had to leave Pozantı with his battalion. The French battalion, which had lost over 200 people as a result of the ambush established in the Karbogaz by the National Forces, had to be surrendered with 23 officers and 650 soldiers. This victory, which was achieved with a force of 40 people in the history of National Struggle, confronted Ahmet Remzi Bey (Yüreğir), the owner of the New Adana Newspaper in the Republican period and Ferid Celal Bey, the owner of the Turkish Word Newspaper. The article titled “Flag of Mesnil Battalion” in the Turkish Word Newspaper, one of these two newspapers, which were directed against mutual accusations in different subjects and the claim that a French battalion flag was sold to the French by Ahmet Remzi Bey, brought the issue to a different dimension. The aim of this claim is to discredit Ahmet Remzi Bey in the public eye. The discussions attracted the attention of the public, politicians and the people were busy with the Battalion Flag issue for a long time and the problem was brought to court. the Battalion Flag discussion, which started with news dated 13 July 1930, continued until 15 January 1932, when the Adana Criminal Court of First Instance decided. In this study, instead of examining all the allegations and accusations between two newspapers, only the fate of the French Battalion Flag was tried to be revealed. In the study, as the primary source, the Turkish Word and the New Adana Newspapers and the memoirs of the persons who took part in the witnesses of the incident were utilized.