RUS SİYASİ COĞRAFYASI VE AVRASYACILIK DÜŞÜNCESİ ÇERÇEVESİNDE “YAŞAM ALANI” (MESTORAZVITIE/МЕСТОРАЗВИТИЕ) KAVRAMININ ETİMOLOJİK VE SEMANTİK ANALİZİ

Özet

Yaşam alanı/hayat sahası kavramının Rusya’nın Avrupa topraklarıyla olan tarihi ve kültürel bağlarınınbaşlangıcını çok eskilere dayandıran ve bu çerçevede Avrasya birliği düşüncesini savunan Avrasyacılık düşüncesiiçerisinde merkezi bir rol üstlenmiş olduğu görülmektedir. Bolşevik Devrimi sonrasında aralarında N. S. Trubetskoy,P. N. Savistky ve G. Vernadsky’nin bulunduğu etkin bir Rus göçmen aydın grubu tarafından ortaya konulanAvrasyacılık Hareketi içerisinde zikredilen kavramın temel olarak idealist Slavofil düşünce ve Ortodoksluk inancıyladesteklenmiş olduğu görülmektedir. Kavramın SSCB’nin dağılması sonrası dönemde A. Dugin tarafından YeniAvrasyacılık Hareketi çerçevesinde yeniden gündeme getirildiği görülmektedir. Çalışmada Rus siyasi coğrafyasında vejeopolitiğinde önemli bir yer teşkil eden ve “yaşam alanı/hayat sahası” olarak çevrilebilecek olan “mestorazvitie” kavramıetimolojik ve semantik açılardan incelemeye tabi tutulmuştur. Kavramın batı dillerindeki karşılığı olarak mekânınyaratılması/yeniden üretilmesi ya da genişleyerek yerleşme anlamına gelen topogenesis sözcüğünün kullanıldığıgörülmektedir. Kavramın, 19. yüzyıl sonunda Alman siyasi coğrafyacı F. Ratzel tarafından ilk kez kullanılan Lebensraumkavramından birebir benzetme yapılmak suretiyle oluşturulduğu ve dönemin diğer büyük güçlerinin yayılmacı siyasetineve dış politikalarındaki harekât tarzına da uygun bir şekilde Rus yayılmacılığına meşruiyet sağlamak amacıyla kullanılmışolduğu görülmektedir.