Dergiler / Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 57 - Sayı: 2

LATİN AMERİKA'DA TOPLUMSAL HAREKETLER VE KADINLAR: ZAPATİSTA ÖRNEĞİ

SOCIAL MOVEMENTS AND WOMEN IN LATIN AMERICA: THE CASE OF ZAPATISTA

Sayfa
1070–1102
DOI
—

Özet

Meksika, 16. yüzyılın başında bir İspanyol sömürgesi haline geldi. Bölgenin yerli halkları, İspanyol sömürgecilerin neden oldukları cinayetlere, işkencelere, köleliğe maruz kalarak her türlü zulmü ve acıları tattı. Bu süreçte yerli şehirlerinin hemen hepsi tamamen yok edildi ve sömürge şehirleri kuruldu. Sömürgeciliğin, yeni sömürge sistemleri ile hala izlerini görmenin mümkün olduğu San Cristobal de las Casas, bu şehirlerden biridir. Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN)'nun, Ocak 1994'teki kısa ayaklanmasının bu şehirde başlaması anlamlıdır. Ayaklanmada ve sonraki süreçte Chiapas'lı Maya kadınları, Zapatista hareketi içinde önemli roller oynadılar. Chiapas'ta ve genel olarak Meksika'daki ataerkil yaşam tarzına ve geleneklere meydan okuyan Maya yerlisi kadınlar, gerek sömürüye karşı durmak gerekse cinsiyet eşitliği için kadın olarak haklarını elde etmek amacıyla Zapatistalara katılmışlardır. Bu makalede, Zapatista hareketinin tarihsel oluşumu ve Zapatista hareketinin içinde kadınların yeri, talepleri ve mücadeleleri özellikle kadınlarla yapılmış mevcut söyleşiler üzerinden incelenecektir.

Abstract

Meksika, 16. yüzyılın başında bir İspanyol sömürgesi haline geldi. Bölgenin yerli halkları, İspanyol sömürgecilerin neden oldukları cinayetlere, işkencelere, köleliğe maruz kalarak her türlü zulmü ve acıları tattı. Bu süreçte yerli şehirlerinin hemen hepsi tamamen yok edildi ve sömürge şehirleri kuruldu. Sömürgeciliğin, yeni sömürge sistemleri ile hala izlerini görmenin mümkün olduğu San Cristobal de las Casas, bu şehirlerden biridir. Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN)'nun, Ocak 1994'teki kısa ayaklanmasının bu şehirde başlaması anlamlıdır. Ayaklanmada ve sonraki süreçte Chiapas'lı Maya kadınları, Zapatista hareketi içinde önemli roller oynadılar. Chiapas'ta ve genel olarak Meksika'daki ataerkil yaşam tarzına ve geleneklere meydan okuyan Maya yerlisi kadınlar, gerek sömürüye karşı durmak gerekse cinsiyet eşitliği için kadın olarak haklarını elde etmek amacıyla Zapatistalara katılmışlardır. Bu makalede, Zapatista hareketinin tarihsel oluşumu ve Zapatista hareketinin içinde kadınların yeri, talepleri ve mücadeleleri özellikle kadınlarla yapılmış mevcut söyleşiler üzerinden incelenecektir.