Topluma Hizmet Eden Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Etkin Vatandaşlık ve Gönüllülük Algıları

Active Citizenship and Volunteerism Perceptions of Social Studies Teacher Candidates Serving Society

Özet

Bu çalışmanın amacı, topluma hizmet uygulamaları kapsamında çeşitli faaliyetlere katılan sosyal bilgiler öğretmen adaylarının etkin vatandaşlık ve gönüllülük algılarını belirlemektir. Öğretmen adaylarının deneyimlerine dayanan algılarını belirlemek için fenomenoloji (olgubilim) yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adayları gruplar halinde faaliyetlerini gerçekleştirdiği için veriler yapılan odak grup görüşmeleriyle toplanmış ve ardından içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarından ilki, öğretmen adaylarının etkin vatandaşlığı daha çok “hak ve sorumluluklarının bilincinde olan kişi” olarak algıladıklarını göstermektedir. İkinci olarak gönüllülük faaliyetleri sırasında adayların en çok yardımseverlik, bağlılık, sorumluluk ve dayanışma değerlerini geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Üçüncü olarak toplumun çeşitli sorunlarına çözüm arayan adayların, en çok sosyal katılım, gözlem, iş birliği ve iletişim gibi becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Son olarak öğretmen adaylarının gerçekleştirdiği gönüllülük faaliyetlerinin daha çok etkin vatandaşlığın sosyal hayata katılım boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara dayanarak etkin vatandaşlığın politik, demokratik ve ekonomik katılım boyutlarını teşvik eden gönüllülükfaaliyetlerinin yapılması gerektiğini söylemek mümkündür.

Abstract

The aim of the current study is to determine active citizenship and volunteerism perceptions of social studies teacher candidates who participate in a variety of activities within the scope of community service practices. Phenomenology method was used to reveal the perceptions of teacher candidates based on their experiences. Since the pre-service teachers carried out their activities in groups, the data were collected through focus group interviews and then analyzed by content analysis method. First, the research results showed that teacher candidates perceive active citizenship more as a person who is “aware of her rights and responsibilities". Secondly, it was concluded that the teacher candidates developed the values of helpfulness, loyalty, responsibility and solidarity the most during their volunteering activities. Thirdly, it was determined that teacher candidates seeking solutions to various problems of the society have improved their skills such as social participation, observation, cooperation and communication the most. Finally, it was found out that the volunteering activities carried out by the teacher candidates are mostly in the participation in social life dimension of active citizenship. Based on these results, it can be said that volunteering activities that encourage the political, democratic and economic participation dimensions of effective citizenship should be carried out.