Haraptepe (Horzum-Adana) Pb-Zn Cevherleşmesinin Kökenine Genel Bir Yaklaşım

A General Approach to the Origin of Haraptepe (Horzum-Adana) Pb-Zn Mineralization

Özet

Bu çalışmanın amacı Adana ilinin kuzeydoğusunda yer alan Haraptepe (Horzum) cevherleşmesinin jeokimyasal özelliklerini ortaya koymaktır. Doğu Toroslarda yer alan cevher zonu Horzum Pb-Zn yatağının bir koludur. Geyikdağı birliğine ait kayaçların gözlendiği bu alanda temelde Kaotik seri, üzerinde ise tektonik dokanak ile Çaltepe ve Seydişehir formasyonları gözlenir. Cevherleşme OrtaKambriyen yaşlı Çaltepe formasyonuna ait açık renkli kireçtaşları içerisinde bulunur. Cevherleşme K10OD doğrultulu ve GD’ye eğimlidir. Epijenetik oluşumlu metalce zengin cevher, cep ve mercekler şeklinde olup stratabound karakterdedir. Cevherleşmede birincil sülfürlü mineraller; galenit, sfalerit, piritve çok az miktarda kalkopirit şeklindedir. İnceleme alanından derlenen cevherli örneklerin değerli metal, ana ve iz element analizleri sonucunda Zn %50’ye kadar Pb ise %25’e kadar ulaşmaktadır. Yüzeyden alınan örneklerde Zn değeri ortalama %30,5 ve Pb ise %11,4’tür. Cu değeri 1-14 ppm ve Mn 210-642 ppm arasında değişmekte olup Cd miktarı ile Ag miktarı ise ortalama <0,5 ppm’dir. Yapılan yeraltı sondajlarından derlenen örneklerin analiz sonuçları da yüzey örneklerine benzerlik sunar. Cevher mineralojisi ve jeokimyası değerlendirildiğinde Haraptepe cevherleşmesi Horzum Bölgesindeki diğeryataklara benzer bir karakter sergilemekte olup düşük Cu oranı ile de karbonat ornatım yataklarına benzer bir davranış sergiler.

Abstract

The aim of this study is to prove the geochemical characteristics of the Haraptepe (Horzum) mineralization where located in the northeast of Adana. The ore zone where in the eastern Taurus is a branch of the Horzum Pb-Zn deposit. In this area, where rocks belonging to the Geyikdağı unit are observed, the Chaotic series at the base and the Çaltepe and Seydişehir formations with tectonic contact are observed on it. Mineralization is found within the light colored limestones belonging to the Middle Cambrian aged Çaltepe formation. The mineralization strikes N10o E and dips to SE. The epigenetically formed metal-rich ore is in the form of pockets and lenses and has a stratabound character. Primary sulphide minerals in mineralization; It is in the form of galena, sphalerite, pyrite and very little chalcopyrite respectively. As a result of the precious metal, main and trace element analyzes of the ore samples collected from the study area, Zn reaches 50% and Pb reaches 25%. In samples taken from the surface, the average Zn value is 30.5% and Pb is 11.4%. Cu value varies between 1-14 ppm and Mn 210-642 ppm, Cd content and Ag amount are <0.5 ppm on average. The analysis results of the samples collected from the underground drillings are also similar to the surface samples. Considering the ore mineralogy and geochemistry, the Haraptepe mineralization exhibits a similar character to other deposits in the Horzum Region, and with its low Cu ratio, it exhibits a similar behavior to carbonate replacement deposits.