Çocuklarda pnömoni

Özet

Pnömoni; konak savunmasının yetersiz kalması ve bunun sonucu olarak patojen mikroorganizmaların akciğer dokusunu işgal etmesi ile ortaya çıkan akciğer dokusu yangısıdır. Ekonomisi gelişmekte olan ülkelerde bir numaralı ölümcül çocuk enfeksiyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. Beş yaşından küçüklerde pnömoni etkeni, daha çok, virüslerdir. Daha büyük çocuklarda ise önde gelen etken, Mycoplasma pneumoniae’dir. Bulaş, birçok vakada damlacık enfeksiyonu yoluyla olur. Halk arasında “üşütme” olarak bilinen ve soğuğa maruz kalma sonucu bağışıklık direncinin düştüğü, bunun da pnömoni gibi enfeksiyonlara zemin hazırladığı inancının bilimsel bir temeli yoktur. Taşipne, özellikle 0-5 yaşındaki çocuklarda pnömoninin en duyarlı ve en özgül belirtisidir. Pnömonide laboratuar tetkiklerine başvurma kararı hastalığın seyrine, çocuğun yaşına, hastalığın toplumdaki sıklığına, artsorunların görülüş oranlarına ve çocuğun hastaneye yatırılmasına gerek olup olmamasına göre verilir. Çocuklarda pnömoni tanısı koymak için radyolojik görüntüleme, elzem değildir. İlk 2-3 ayındaki bebeklerin pnömonisi, hastanede tedavi edilmelidir. Beş yaşından büyük çocuklarda en sık karşılaşılan patojenler M. pneumoniae ve Chlamydophila pneumoniae’dir; dolayısıyla ayaktan tedavide ilk seçilecek ilaç kümesi, makrolitler olmalıdır. Staphylococcus aureus, ağır pnömoni meydana getirir; dolayısıyla klinik tablonun S. aureus’u düşündürmediği vakalarda ilk planda, etki tayfı daha geniş ve antistafilokoksik etkisi belirgin olan antibiyotiklere başvurmak, uygun bir yaklaşım değildir. Çocukların pnömoniden korunmasında anababaların ve toplumun eğitilmesi büyük önem taşımaktadır. Risk kümesinde olmasalar da, beş yaşın altındaki bütün çocuklara konjüge pnömokok aşısının yapılması özendirilmelidir.

Abstract

Pneumonia is inflammation of lung tissue caused by the invasion of pathogenic organisms when defense mechanisms are insufficient. In economically-developing countries, it is the leading fatal infection of childhood. In those aged less than five years, the causative organism is usually a virus. Mycoplasma pneumoniae is the most prominent agent in older children. Infection takes place by droplets. The assertion of failure of the immune system to prevent infections, such as pneumonia, because of having been exposed to cold has no scientific basis. Tachypnea is the most sensitive and specific finding especially in children under five years of age. The decision to resort to laboratory tests depends on the course of the illness, the child’s age, incidence of the disease in the community, risk of complications, and the need to hospitalize the child. Radiologic examination is not vital to diagnosis. Infants in their first two or three months should be hospitalized. The most common pathogens after age five years are M. pneumoniae and, to a lesser extent, Chlamydophila pneumoniae; therefore macrolides are the drugs of choice for ambulatory management for this age group. Wide-spectrum, anti-staphylococcal antibiotics should be avoided for childhood pneumonia unless there is significant clinical suspicion of Staphylococcus aureus as the etiologic agent. Education of caregivers and vaccination are very important among other efforts to decrease the overall incidence of pneumonia in the society.