Dergiler / EMakalat Mezhep Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 12 - Sayı: 2
NÛH B. MUSTAFA’NIN ŞEHRESTÂNÎ’NİN EL-MİLEL VE’N-NİHAL ESERİNİN TÜRKÇE TERCÜMESİ ÜZERİNE MUKAYESELİ BİR ÇALIŞMA
- Sayfa
- 256–318
- DOI
- —
Özet
Muhammed b. Abdulkerim eş-Şehrestânî’nin el-Milel ve’n-nihal adlı eseri, İslam Mezhepleri Tarihi anabilim dalının en önemli klasiklerinden biridir. On ikinci yüzyılda yazılmış bu eser, sistematik oluşu ve mümkün mertebe taassup güdülmeden betimsel bir anlatıma sahip olması yönüyle benzerlerinden farklı bir konuma sahiptir. Bu değerli eser önemine binaen on yedinci yüzyılda yaşamış bir Osmanlı âlimi olan Nûh b. Mustafa tarafından Tercüme-i Milel ve nihal adıyla Türkçeye çevrilmiştir. Bu makalede el-Milel ve’n-nihal’in adı geçen Türkçe çevirisi ana metinle mukayese edilerek çevirinin mahiyeti hakkında bilgi verilecektir. İlgili çeviri metnin Türkiye Yazmalar Kataloğunda 20’den fazla nüshası bulunmaktadır. Biz bu makalede mütercimin vefatından 40 yıl sonra yazılmış 1701 tarihli en eski yazmayı esas almakla birlikte bir de zaman zaman işaret etmek üzere 1860 tarihli başka bir yazmadan yararlanacağız. Bu makalemiz bir taraftan adı geçen çeviriyle ilgili malumat verirken diğer taraftan on yedinci yüzyılda tercüme anlayışının nasıl olduğuna dair somut bir örnek olacaktır.
Abstract
Muhammad b. Abdulkarim al Shahrastani’s book al Milal and nihal is one of the most important classics in the field of history of Islamic Sects. This work, which was written in the twelfth century, has a different position than its peers in that it is systematic and has a descriptive narrative without fanaticism as much as possible. Due to the importance of this valuable work, Nuh b. Mustafa an Ottoman scholar who lived in the seventeenth century, translated it into Turkish with the name of Tercüme-i Milal and nihal. In this article, the Turkish translation of al Milal and nihal will be compared with the main text and the nature and content of the translation will be given. There are more than 20 copies of this book in the Turkey Manuscripts Catalogues. In this study, we will take advantage of an early manuscript dated 1701 written 40 years after death of the translator and use sometimes another manuscript dated 1860. This article will give information about the nature of translation on the hand, and on the other hand it will be a conrete example of how was the understanding of translation in the seventeenth century.