Dergiler / Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri / 2018 / Cilt: 12 - Sayı: 2
Soranus’ Text “On Signs of Fractures”
- Sayfa
- 13–30
- DOI
- —
Özet
Efesli Soranus, Roma İmparatorları Traianus (İS 98-117) ve Hadrianus (İS 117-138) dönemlerinde Roma’da yaşamış ve yaklaşık yirmi eser yazmış ünlü bir hekimdir. Tıp alanındaki en önemli eseri kadın hastalıkları üzerine yazdığı Peri gynaikeiōn pathōn’dur. Kırık Belirtileri (Peri sēmeiōn katagmatōn) başlıklı bölümün ise daha geniş bir kitap olan Cerrahi (Kheirourgoumena) adlı eserin bir parçası olduğu düşünülmektedir. Kırık Belirtileri klasik olarak kafadan başlayarak sırayla ayağa kadar kırık belirtilerinin ele alındığı toplam yirmi dört kısa bölümden oluşmaktadır. Soranus, ilk dokuz bölümde kafatasında yer alan kırık tiplerine, onuncu bölümde ise genel olarak kırıkların sınıflandırılmasına yer vermiştir. On birinci bölümden itibaren sırasıyla burundan ayağa kadar oluşan kırık belirtilerini ele almıştır. Yirmi dört bölümün tamamında yanlızca belirtiler aktarılmakta, tedavi yöntemlerine hiç değinilmemektedir. Bu çalışmada ilk olarak, Soranus hakkında kısa bir girişin ardından Kırık Belirtileri ile ilgili bilgiler sunulmuştur. İkinci olarak bildiğimiz kadarıyla İngilizce çevirisi olmayan ilgili bölüm çalışma içinde sunulmuştur. Son olarak Soranus’un kafatasındaki ve genel kırık tiplerine ilişkin yapmış olduğu sınıflandırmanın yer aldığı ilk on bölüm, Hippokrates, Celsus, Heliodorus, Galenus ve Aeginalı Paulus gibi antik dönemin ünlü hekimlerinin konuyla ilgili yazdıklarıyla karşılaştırılıp, Paulus’un aracılığıyla İslam tıbbına etkisine kısaca değinilmiştir.
Abstract
Soranus, a famous physician of Ephesus, practiced medicine in Rome at the time of the emperors Trajan (98-117 AD) and Hadrian (117- 138 AD) and wrote approximately twenty books. Of all these surviving books in ancient Greek, Gynaikeia/Peri gynaikeiōn pathōn, his treatise on women’s diseases, obstetrics and pediatrics, is considered the most important one. Soranus’ text On Signs of Fractures (Peri sēmeiōn katagmatōn) is generally accepted as an excerpt from a large work, On Surgery (Kheirourgoumena). This text comprises twenty four brief chapters in which the signs of fractures are organized from the head to the foot. The chapters 1-9 are related to the types of cranial fractures while the chapter 10 deals with the types of fractures in other parts of the body and the remaining chapters are on the fractures from the nose to the ankle bone. In this study, we aim first to give a brief introduction on Soranus’ life, then to present Soranus’ chapters related to the signs of fractures which to the best of our knowledge, have no English translation and to evaluate his classification of cranial and general fractures in the chapters 1-10 within the context of ancient medicine, and finally to mention the probable influence of his classification on the medical writers of the Golden Age of Islam through Paulus Aegineta.