Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknolojisinin coğrafya öğretimindeki işlevselliği: Göç konusu ile ilgili örnek bir ders uygulaması

The functionalt of a geography information system (GIS) technology in geography teaching: Application of a sample lesson

Özet

Coğrafi bilgi sistemleri (CBS); dünya üzerindeki nesneleri, doğal ve beşeri kaynaklı olayları ve bunlara ait tüm nicel ve nitel bilgileri toplamaya, güncelleştirmeye, haritalamaya ve mekansal analizlerini yaparak, bir sentez halinde ortaya koymaya yarayan yüksek performanslı bilgisayar destekli bir sistemdir. Böylece CBS; konuma dayalı gözlemlerle elde edilen verilerin sayısallaştırılması, grafik ve grafik olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren bir bilgi sistemidir. İnsan-doğal ortam arasındaki karşılıklı etkileşimleri sürdürülebilir bir yapı çerçevesinde inceleyen coğrafya biliminin mekansal analizini eğitim ve öğretim sürecinde uygulamak için yararlanılan önemli araçlardan biri de CBS'dir. Mevcut orta ve yükseköğretim programlarında coğrafya öğretimi ile ilgili bazı aksaklıkların olduğu ve öğrencilerin derse katılma ortamının pek işlerlik kazanmadığı, ezbere dayanan ve günlük yaşamda bireyin çalışmalarına katkı sağlamayan tasvirci bir coğrafya öğretiminde istenilen başarının elde edilmesi zor görünmektedir. Oysa CBS ile coğrafya öğretimi, öğrenci erişisini istenilen düzeye ulaştırabildiği gibi, hem öğrencilere hem öğretmenlere klasik coğrafya öğretimi dışında da önemli avantaj ve fırsatlar sunmaktadır. Coğrafya öğretiminde yararlanılan araç, gereç, sayısal veri, teknik bilgi ve donanımları ile bunların analiz yöntemlerini içeren CBS, çeşitli programlarla geliştirilmesi durumunda, coğrafya öğretiminin daha kolay ve anlaşılır olmasını sağlayarak, öğrencinin derse karşı olan ilgisini artıracak ve öğretimin istenilen düzeye erişimini sağlayacaktır. CBS'nin orta ve yükseköğretimdeki coğrafya derslerinde etkili bir şekilde kullanılmasına yönelik hazırlanan bu çalışmada; Beşeri Coğrafya dersinde, "İç Göçler" konusuyla ilgili örnek bir ders anlatımına yer verilecektir. Burada amaç; öğrencilerin CBS destekli bir öğretim metoduyla coğrafya derslerinde nasıl etkin bir şekilde yer alabileceklerini ve dersin amacına yönelik olarak nasıl başarılı bir öğretim görebileceklerini ortaya koymaktır.

Abstract

A Geographic Information System (GIS) is a high performance computer-aided chain of software which enables us to understand, interpret, capture, update, map, and display natural and human-originated events on Earth and allows us to bring out such phenomena in a form of synthesis. Therefore, a GIS is an important information system in which graphical and non-graphical information, which are based upon spatial observations, are accumulated, saved, processed, and presented to the users in unity. A GIS is known to be one of the devices employed in the application of spatial analysis of geography, a scientific field that makes an analysis of the reciprocal interaction between human and the natural environment in a sustainable framework. It does not seem to be very easy to draw as much benefit as would be expected from a geography lesson in which no atmosphere of sharing and discussing is available for students, memorization is given a good deal of emphasis and only the descriptive aspect of geography is laid emphasis upon. However, a geography lesson supplied with a GIS appears to make it possible for students to access whatever information is being sought at the desired level. It also off ers some very good advantages to not only students but also to teachers who may still be teaching geography in the conventional way. It is also possible to feed into a GIS every single device, numerical data, technical knowledge, and equipment used in geography teaching, as well as analysis or application of all this stuff . Therefore, if functionality of a GIS can be increased through the incorporation of various programs into it, the teaching of geography may well be easier and more productive. Besides, the enthusiasm of students for learning geography could be furthered even more, thus maximizing the level of the benefit to be drawn from teaching geography. The present study aims to encourage teaching geography with the help of a GIS in not only secondary and high schools but also in universities. With this in mind, a sample lesson on "Internal Migration" was presented. The method used in this lesson was based upon the contributions that a GIS could make to the teaching of this geography lesson so that the eff iciency of a GIS in learning geography could be appreciated.