Lise yöneticilerinin öğretmenlerin örgütsel muhalefet davranışlarına ilişkin görüşleri

Opinions of high school administrators on teachers’ organizational dissent behaviors

Özet

Bu araştırmanın amacı kamu liselerinde görev yapan yönetici görüşlerine göre okullarda öğretmen muhalefetini tetikleyen nedenleri, muhalif öğretmenlerin nasıl davrandığını ve muhalefetin öğretmen, yönetici ve okul üzerinde ne tür sonuçlara yol açtığını ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırmaya Ankara ili Mamak ilçesinde yer alan beş lisede görev yapan 15 okul yöneticisi katılmıştır. Veriler yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Toplanan veriler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemlerine göre analiz edilmiştir. Verilerin sunumunda katılımcı görüşlerinin frekansları tablolaştırılmış ve doğrudan alıntılarla katılımcı görüşleri betimlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin en çok, kendilerine verilen görevlere muhalefet ettikleri görülmüştür. Araştırmada ortaya çıkan bir diğer sonuç ise öğretmenlerin, muhalefete neden olan yönetici davranışları karşısında çoğunlukla ‘küsme’ davranışını sergiledikleridir. Okul yöneticileri muhalif öğretmenlere hoşgörü ile yaklaştıklarını ve onlara yönelik olumsuz bir tutum takınmadıklarını ifade etmişlerdir. Buna karşın yöneticiler, muhalefetin kendilerini okulda huzursuz eden bir etmen olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir. Diğer yandan yönetici görüşlerine göre muhalefetin okul üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açtığı da görülmüştür.

Abstract

The purpose of this research is to find out the reasons that trigger teachers’ dissent, how the dissenters behave and the effects of organizational dissent on the teachers, administrators, and the school. The study was conducted with the qualitative methods. 15 school administrators working in five different schools located in Mamak District in Ankara participated in the search. The data were collected with the semi-structured interview form and analyzed with the content and descriptive analysis methods. For the purpose of presenting the data, the frequencies of the administrators’ opinions were tabled and also administrators’ views were described with the direct quotations. Eventually, it has been seen that the basic reason that triggers the teachers’ dissent behavior is official work that is given by their administrators. Another result is that dissenters commonly minimize their relations with their administrators. School administrators also think that they commonly show tolerance to the dissenters and their attitude toward them is positive. On the other hand, they consider the organizational dissent as a factor that affects their comfort negatively. And lastly they think that organizational dissent cause destructive results at school.