Araştırmacı Öğretmen: Öğretmenlerin Bilimsel Araştırmaya İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Teacher as a Researcher: Evaluation of Teachers' Perceptions on Scientific Research

Özet

Eğitimde gerçek reformlar, ancak bu değişimlerin uygulayıcısı olan öğretmenlerin değişim sürecine doğrudan katılımlarıyla, böyle bir katılım ise ancak öğretmenlerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimle, değişime ve gelişmeye açık araştırmacı bir kimliğe kavuşturulmasıyla mümkündür. Bu çalışmanın temel amacı, ilköğretimde görevli öğretmenlerin okullarında yürütülen bilimsel araştırmalara ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu, 42'si kadın, 36'sı erkek olmak üzere toplam 78 öğretmenden oluşmaktadır. Öğretmenlerin 54'ü sınıf, 24'ü branş öğretmenidir. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Öğretmenlerin Bilimsel Araştırmaya İlişkin Görüşleri Anketi" kullanılmıştır. Evenon, Galton ve Pell'in (2002), öğretmenlerin araştırmaya ilişkin görüşlerini belirlemek üzere hazırladıkları veri toplama aracı temel alınarak geliştirilen bu anket, öğretmenlerin kişisel özelliklerini belirlemeye yönelik 4, bilimsel araştırmaya yönelik görüşlerini belirlemeye yönelik olarak da 5 kapalı uçlu ve 14 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları incelenmiş, açık uçlu sorular için de içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin % 27'sinin eğitim alanında yapılan bilimsel araştırmaları izlediği, bu öğretmenlerin araştırmaları izlemek için en çok tercih ettikleri kaynakların gazete, televizyon, radyo vb. kitle iletişim araçları; en az yararlandıkları kaynakların ise hizmet içi eğitim kursları ve üniversitedeki öğretim elemanları olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 33'ü eğitim araştırmalarının bulgularından yararlandığını belirtmiştir. Öğretmenlerin, okullarında yürütülen araştırmalarla ilgili olarak yaşandığını belirttikleri en önemli sorunlar, "araştırma konusunun öğretmenlerin ilgisini çekmemesi ve yaşadıkları gerçek sorunlarla ilgili olmaması", "veri toplama araçlarındaki soruların, kısa ve anlaşılır olmaması", "araştırmacının insan ilişkilerinde zayıf olması, yeterli iletişim becerilerine sahip olmaması", "öğretmenlerin araştırmanın yararına inanmaması", "Milli Eğitim Bakanlığı ve okul yöneticilerinin araştırma sonuçlarına yeterli ilgiyi göstermemesi ve uygulamaya yeterince yansıtmaması" ve "okulların fiziksel ve maddi olanaklarının yetersizliği" şeklindedir.

Abstract

Reforms in education can only be done if teachers who apply these reforms directly participate in the reform process. Moreover, this participation can only be possible if teachers are trained through pre-service and in-service to have a researcher identity inclined to change and development. The main purpose of this study is to investigate elementary school teachers' perceptions about research conducted in their schools. The sample of the study consists of 42 female and 36 male teachers who worked at different elementary schools. Fifty four of the teachers were classroom teachers and 24 of them were branch teachers. The Teachers' Perceptions about Scientific Research Questionnaire developed by the researcher was used to gather the data. This instrument was developed on the basis of questionnaire prepared by Everton, Galton and Pell (2002) and consists of 4 questions about teachers' personal characteristics, 5 close-ended and 14 open-ended questions about teachers' perceptions on scientific research. Percentage and frequency distributions of the data were computed for the close-ended questions and content analysis was used for the open-ended questions. Results show that 27 % of the teachers benefited from educational research. The major means of reaching the research findings were media sources such as newspapers, television, radio etc. The least used sources were in-service education courses and communication with academicians. Thirty three percent of the teachers indicated that they really benefited from educational research findings. The major problems that teachers encountered about research were: the research topics being not interesting or related to teachers' real problems; research questions being unclear and too long; a researcher with weak human relation skills; and not believing the benefits of the research topic. It is concluded that the Ministry of Education and school administrators give little importance to research findings and do not care much about practical applications of research findings. Finally, it is concluded that schools have limited opportunities for research.