Radyofarmasötikler ve Teranostikler

Özet

Nükleer tıp, hastalıkların görüntülenmesi ve tedavisi amacıylaradyoaktif ilaçların (radyofarmasötiklerin) hasta vücuduna verildiği birtıp dalıdır. Bir radyofarmasötik, farmasötik ve radyoaktif kısımlardanoluşan ve in vivo kullanım için tasarlanmış bir ilaç formülasyonudur.Radyofarmasötikler, spesifik fizikokimyasal ve radyasyon özelliklerinebağlı olarak teşhis veya terapötik amaçlar için kullanılabilirler. Görüntüleme amacıyla gama (γ) veya pozitron (β+) yayan radyonüklidler ilehazırlanan radyofarmasötikler kullanılırken, tedavi amacıyla çoğunlukla beta (β-) veya alfa (α) partiküler radyasyon yayan radyonüklidlerile hazırlanan radyofarmasötikler kullanılmaktadır. Son yıllarda aynıhastalığın radyonüklid görüntülenmesinde ve tedavisinde aynı veyabenzer bir ligandın kullanılması “teranostik” kavramı ile karşımıza çıkmaktadır. Nükleer tıpta teranostik yaklaşım hem teşhis hem de tedaviamacıyla spesifik moleküler hedefleme için oluşturulmuş bir araçtır.Radyofarmasötiklerin ve teşhis tekniklerinin hızlı gelişimi sayesindeteranostik ajanların geliştirilmesi ve kullanımı sürekli artmaktadır. Buderlemede; nükleer tıbbın gelişimi, tanı ve tedavi amacıyla kullanılanradyofarmasötikler, nükleer tıptaki güncel gelişmeler ile teranostikleranlatılmış ve güncel çalışmalardan örnekler sunulmuştur

Abstract

Nuclear Medicine is a medical branch in which radioactive drugs (radiopharmaceuticals) are administered to the patient's body for the purpose of imaging and treating diseases. A radiopharmaceutical is a drug formulation consisting of pharmaceutical and radioactive parts and designed for in vivo use. Radiopharmaceuticals can be used for diagnostic or therapeutic purposes depending on their specific physicochemical and radiation properties. While radiopharmaceuticals prepared with radionuclides emitting gamma (γ) or positron (β+) are used for imaging, radiopharmaceuticals prepared with beta (β-) or alpha (α) particle radiation emitting radionuclides are mostly used for treatment. In recent years, the use of the same or similar ligand appears in the concept of “theranostic” in the radionuclide imaging and treatment of the same disease. In nuclear medicine, the teranostic approach is a tool created for specific molecular targeting for both diagnostic and therapeutic purposes. Thanks to the rapid development of radiopharmaceuticals and diagnostic techniques, the development and use of teranostic agents is constantly increasing. In this review, the development of nuclear medicine, radiopharmaceuticals used for diagnosis and treatment, current developments in nuclear medicine and teranostics are explained and examples from current studies are presented